Question

Difficulty: Very hard"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu yapıların cümlede üstlendikleri görevlere, taşıdıkları anlam ilişkilerine ve kalıplaşma durumlarına göre farklılık göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Oysaki bu projeyi tamamlamak için gece gündüz demeden çalışmış, öyle ki sağlığını bile ihmal etmişti.
  2. B
    Sokaktaki gürültü kesildi mi dersin başına oturur, akşamki ödevlerini bitirmeden de uyumazdı.
  3. C
    Sen de mi bu fikrin doğruluğuna inanmıyorsun yoksa sende mi birtakım şüpheler uyandı?
  4. D
    Meğerki yıllardır yanımızda olan bu insan, aslında bizim en büyük rakibimizmiş de biz fark etmemişiz.
  5. Belki bir gün her şey düzelir de biz de eski mutlu günlerimize döneriz; yeterki sen ümidini yitirme.Answer

Answer

Cümlelerin hangisinde yazım yanlışı olduğunu soran bu soruda doğru cevap, 'yeterki' ifadesinin ayrı yazılması gereken 'E' seçeneğidir.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'yeter ki' ifadesindeki 'ki' bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır. Sadece 'sanki, oysaki, mademki, belki, hâlbuki, çünkü, meğerki, illaki' gibi kalıplaşmış sözcüklerde bitişik yazılır. 'Yeter ki' bu istisnalardan biri olmadığı için bitişik yazılması yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.
A'da 'oysaki', 'öyle ki'; B'de 'sokaktaki', 'kesildi mi', 'akşamki', 'bitirmeden de'; C'de 'sen de mi', 'sende mi'; D'de 'meğerki', 'rakibimizmiş de'; E'de 'belki', 'düzelir de', 'biz de', 'yeterki' yapıları vardır.
Yazım kuralını denetlemek için önce ilgili yapıların görevlerini belirlemek gerekir.
2
'Ki' bağlacının kalıplaşmış durumlarını (SOMBAHÇEM) kontrol et.
Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Hâlbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki sözcükleri bitişik yazılır.
Bağlaç olan 'ki' normalde ayrı yazılırken bu kelimelerde istisnai olarak bitişik yazılır.
3
Hatalı yapıyı belirle.
E seçeneğindeki 'yeterki' bağlacı SOMBAHÇEM listesinde yer almaz, dolayısıyla 'yeter ki' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Kural dışı bitişik yazım bir yazım yanlışıdır.

Key Concept

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları ve İstisnalar

Practice More

Bağlaç olan 'de' ile ek olan '-de'yi ayırt etmek için cümleden çıkarma yöntemini; 'ki' için ise '-ler' ekini getirme yöntemini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question