Question

Difficulty: Mediumİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türk idari teşkilatlanmasında "idarenin bütünlüğü" ilkesini gerçekleştirmek amacıyla kullanılan hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hiyerarşi aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki makamlar arasında, idari vesayet ise farklı kamu tüzel kişilikleri arasında gerçekleşir.Answer
  2. B
    Vali ile belediye başkanı arasındaki denetim ilişkisi hiyerarşi yetkisine dayanmaktadır.
  3. C
    İdari vesayet makamı, denetlediği birimin yerine geçerek işlem yapma (irade ikamesi) yetkisine genel olarak sahiptir.
  4. D
    Hiyerarşi yetkisi istisnai bir yetki olup sadece kanunda açıkça belirtilen durumlarda kullanılabilir.
  5. E
    Bakan ile bakanlık bünyesindeki bir genel müdür arasındaki ilişki idari vesayet kapsamında değerlendirilir.

Answer

Hiyerarşi aynı kamu tüzel kişiliği içerisinde gerçekleşirken, idari vesayet farklı kamu tüzel kişilikleri (merkezi idare ile yerinden yönetim kuruluşları) arasında gerçekleşir.
İdare hukukunda hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içindeki üst makamın ast makamı denetlemesidir. İdari vesayet ise merkezin (Devlet Tüzel Kişiliği), yerinden yönetim kuruluşları (Belediyeler, Köyler, KİT'ler vb.) üzerindeki denetim yetkisidir. Dolayısıyla temel fark tüzel kişiliklerin birliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramları Tanımlama
Hiyerarşi: İç denetim; İdari Vesayet: Dış denetim.
İdarenin bütünlüğünü sağlamak için iki farklı mekanizma öngörülmüştür.
2
Tüzel Kişilik Kontrolü
Aynı tüzel kişilik (Devlet-Devlet) = Hiyerarşi; Farklı tüzel kişilik (Devlet-Belediye) = İdari Vesayet.
Teşkilat yapısındaki en temel ayrım noktası tüzel kişiliklerin farklılığıdır.
3
Seçenekleri Eleme
Örnekler ve yetki kapsamları üzerinden yanlışlar belirlenir.
Hiyerarşi genel/doğal bir yetkiyken, vesayetin istisnai ve kanuni olması gerektiği unutulmamalıdır.

Key Concept

Tüzel Kişilik Ayrımı

Hints

1
İdarenin bütünlüğünü sağlayan bu iki araçtan hangisinin bir 'aile içi' denetim, hangisinin 'komşu denetimi' olduğunu düşünün.
2
Denetleyen ve denetlenen makamların aynı mühre (tüzel kişiliğe) sahip olup olmadıklarına bakın.
3
Bakan-Vali ilişkisi hiyerarşi iken, Bakan-Belediye ilişkisi idari vesayettir. Bunun sebebi belediyelerin ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmasıdır.

Practice More

İdari vesayetin anayasal dayanağını (Madde 127) inceleyerek yerel yönetimler üzerindeki denetim sınırlarını araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question