Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de bitki örtüsü kuşakları içinde önemli bir yer tutan maki, psödomaki ve garig gibi çalı formasyonlarının yayılış alanları ile ekolojik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sandal, defne, kocayemiş ve menengiç gibi bitkiler, Karadeniz kıyı kuşağındaki gür ormanların tahrip edilmesiyle oluşan psödomaki formasyonunun karakteristik türleridir.
  2. B
    Garig (frigana) formasyonu, Batı Karadeniz'deki nemli orman alanlarının tahrip edilmesi sonucunda ortaya çıkan ve kışın yaprak döken yüksek boylu çalı topluluklarıdır.
  3. Maki üst sınırının Akdeniz kıyılarında yaklaşık 800−1000800-1000 metre iken Marmara kıyılarında 200200 metreye kadar düşmesi, enlemin sıcaklık üzerindeki etkisiyle açıklanır.Answer
  4. D
    Psödomaki formasyonu, Akdeniz iklim bölgesinde makilerin aşırı otlatma ve yangınlarla tamamen yok edildiği sahalarda ortaya çıkan ve tür sayısı en az olan bitki kuşağıdır.
  5. E
    Türkiye'deki çalı formasyonlarını oluşturan bitkilerin tamamı iğne yapraklı, soğuğa karşı son derece dayanıklı ve iç kesimlerdeki karasal iklim şartlarına tam uyum sağlamış türlerdir.

Answer

Maki üst sınırının Akdeniz'den Marmara'ya doğru azalması enlem-sıcaklık ilişkisinin bir sonucudur.
Bitki örtüsünün dikey yöndeki dağılımı (üst sınırı) doğrudan sıcaklıkla ilgilidir. Türkiye'de güneyden kuzeye doğru gidildikçe enlem etkisine bağlı olarak sıcaklıklar azaldığı için maki bitki topluluğu Akdeniz'de yaklaşık 10001000 metreye kadar çıkabilirken, Marmara kıyılarında ancak 200200 metreye kadar yetişebilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki maki üst sınırının bölgelere göre değişimini analiz et.
Maki üst sınırı Akdeniz'de 800−1000800-1000 m, Ege'de 500−600500-600 m ve Marmara'da 200200 m dolaylarındadır.
Bitkilerin yetişebileceği en yüksek sınırı (üst sınır) belirleyen temel faktör sıcaklıktır.
2
Sınırın güneyden kuzeye neden değiştiğini belirle.
Enlem etkisiyle güneyden kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı daralır ve ortalama sıcaklıklar düşer.
Sıcaklık azaldığı için bitkiler daha yükseklerde tutunamaz ve yetişme sınırı deniz seviyesine doğru alçalır.
3
Diğer seçeneklerdeki tür ve bölge eşleştirmelerini kontrol et.
Sandal ve defne makidir; garig Akdeniz/Ege'dedir; psödomaki Karadeniz'dedir.
Çalı formasyonlarının kendine has tür ve yayılış alanları vardır.

Key Concept

Enlem Etkisi ve Bitki Üst Sınırı

Hints

1
Türkiye'de güneyden kuzeye doğru gidildikçe sıcaklığın nasıl değiştiğini ve bu değişimin nedenini düşünün.
2
Maki, psödomaki ve garig formasyonlarının hangi iklim bölgelerinde ve hangi koşullarda (tahribat türü) oluştuğunu hatırlayın.
3
Bitki üst sınırını belirleyen temel faktör sıcaklıktır. Akdeniz daha sıcak olduğu için makiler orada daha yüksek yamaçlara kadar tırmanabilir.

Practice More

Maki türleri (zeytin, zakkum vb.) ile psödomaki türlerinin (fındık, şimşir vb.) ayrımını pekiştirmek için bir tablo çalışması yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

More questions from this topic