Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de bir yörede yapılan istatistiksel çalışmada, aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın oldukça yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna karşılık, aynı yöredeki tarımsal nüfus yoğunluğu değerinin Türkiye ortalamasının oldukça altında kaldığı saptanmıştır.

Bu yöredeki nüfus yoğunluğu verileri arasındaki bu farklılığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yer şekillerinin engebeli olması ve bölge ekonomisinin tarım dışı sektörlere (maden, sanayi vb.) dayalı olmasıAnswer
  2. B
    Tarım arazilerinin geniş yer kaplaması ve modern tarım yöntemlerinin yaygın olarak kullanılması
  3. C
    Yöredeki toplam nüfusun az, yüz ölçümünün ise Türkiye geneline göre çok geniş olması
  4. D
    Kırsal nüfus oranının yüksek olması sebebiyle tarımsal iş gücü ihtiyacının artmış olması
  5. E
    Yer şekillerinin sade olması sayesinde tarımsal makineleşmenin en üst seviyeye ulaşması

Answer

Yer şekillerinin engebeli olması ve bölge ekonomisinin tarım dışı sektörlere dayalı olması durumun temel nedenidir.
Verilen durumda iki temel çıkarım yapılmalıdır: Birincisi, aritmetik nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki farkın fazla olması, o bölgenin dağlık ve engebeli bir topografyaya sahip olduğunu, yani tarım alanlarının toplam yüz ölçümüne oranla çok dar olduğunu gösterir. İkincisi, tarımsal nüfus yoğunluğunun düşük olması, bu dar tarım alanlarında bile çalışan insan sayısının (çiftçi nüfusun) oldukça az olduğunu kanıtlar. Bu iki durumun birleştiği yerler, genellikle yer şekillerinin engebeli olduğu ancak ekonominin sanayi veya madencilik gibi tarım dışı alanlara kaydığı yörelerdir (Örn: Batı Karadeniz - Zonguldak çevresi).

Step-by-Step Solution

1
Aritmetik ve Fizyolojik yoğunluk farkını analiz etme
Farkın fazla olması, toplam alanın tarım alanından çok daha büyük olduğu anlamına gelir; bu da yörenin engebeli ve dağlık olduğunu gösterir.
Aritmetik yoğunluk toplam alana, fizyolojik yoğunluk ise sadece tarım alanına bölünerek hesaplanır.
2
Tarımsal nüfus yoğunluğunu analiz etme
Tarımsal yoğunluğun düşük olması, tarım alanları dar olsa bile bu alanda çalışan (çiftçi) nüfusun çok daha az olduğunu gösterir.
Tarımsal yoğunluk formülü: Tarımsal Nu¨fus/Tarım Alanı\text{Tarımsal Nüfus} / \text{Tarım Alanı} şeklindedir.
3
Verileri birleştirme (Sentez)
Yöre hem dağlıktır (fark yüksek) hem de insanlar tarım yerine sanayi, madencilik veya hizmet gibi sektörlerde çalışmaktadır (tarımsal yoğunluk düşük). Zonguldak buna en iyi örnektir.
Topografya ve ekonomik faaliyet türü arasındaki ilişkiyi kurmak sonuca ulaştırır.

Key Concept

Nüfus yoğunluğu türleri arasındaki farkların yer şekilleri ve ekonomik faaliyet kolları ile ilişkisi.

Hints

1
Aritmetik ve fizyolojik yoğunluk arasındaki farkın yüksek olması için arazinin 'engebeli' mi yoksa 'düz' mü olması gerektiğini düşünün.
2
Tarımsal nüfus yoğunluğunun düşük olması, o bölgede tarım alanında çalışan insan sayısının az olduğunu gösterir. Bu insanlar başka hangi iş kollarında çalışıyor olabilir?
3
Zonguldak örneğini düşünün: Arazi çok dağlıktır (yoğunluklar arası fark fazla) ancak insanlar tarım yerine madenlerde çalıştığı için tarımsal yoğunluk düşüktür.

Practice More

Farklı coğrafi bölgelerimizdeki yoğunluk türlerini (Örneğin Şanlıurfa ve Rize kıyaslaması) inceleyerek yer şekillerinin etkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question