Question

Difficulty: HardParlamento Kararları

19821982 Anayasası’na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) iradesini açıkladığı işlemlerden biri olan "parlamento kararları" ile ilgili hukuki rejim dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Para basılmasına karar verilmesi ve genel af ilan edilmesi gibi işlemler, TBMM tarafından Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmadan kesinleşen parlamento kararı niteliğindeki işlemlerdir.Answer
  2. B
    Parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclis’e geri gönderilemez yani veto yetkisine tabi değildir.
  3. C
    Meclis İçtüzüğü, parlamento kararı niteliğinde olmasına rağmen Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilen bir işlemdir.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin alınan parlamento kararı, Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 77 gün içinde Anayasa Mahkemesi’ne iptal istemiyle taşınabilir.
  5. E
    Milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin genel kurul kararlarına karşı, ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili kararın iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulunabilir.

Answer

Para basılmasına karar verilmesi ve genel af ilan edilmesi işlemleri parlamento kararı değil, kanun ile gerçekleştirilen işlemlerdir; dolayısıyla bu işlemler Cumhurbaşkanı'nın onayına tabidir.
Seçenekler arasında yanlış olan ifade, para basılması ve af ilanının parlamento kararı olduğunu iddia eden seçenektir. Türk anayasa hukukuna göre para basılmasına karar verilmesi ve genel/özel af ilanı, Anayasa'nın 8787. maddesi uyarınca TBMM'nin kanun çıkarma yetkisi dahilindedir. Kanunlar ise parlamento kararlarından farklı olarak Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmak zorundadır ve veto (geri gönderme) mekanizmasına tabidir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin hukuki niteliğini ayırt etme
Para basılması (8787. Madde) ve Genel/Özel Af ilanı (8787. Madde) Anayasa'da açıkça "Kanun" ile yapılacağı belirtilen işlemlerdir.
Öğrencinin kanun ile düzenlenen konular ile parlamento kararlarını karıştırmaması gerekir.
2
Onay ve veto mekanizmasını değerlendirme
Kanunlar Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi iken, parlamento kararları Meclis’in tek taraflı iradesiyle kesinleşir ve kural olarak veto edilemez.
Yasama ve yürütme arasındaki usul farkını belirlemek için gereklidir.
3
Yargısal denetim istisnalarını kontrol etme
İçtüzük, Dokunulmazlığın Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşmesi dışındaki parlamento kararları yargı denetimi dışındadır.
Hatalı seçeneğin hem tür (kanun/PK) hem de usul (veto/yargı) bakımından yanlışlığını teyit etmek için kullanılır.

Key Concept

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

Hints

1
TBMM'nin yaptığı hangi işlemlerin Cumhurbaşkanı'na 'onay' için gitmesi gerektiğini, hangilerinin Meclis içinde kalıp kesinleştiğini düşünün.

Practice More

Bütçe Kanunu'nun Cumhurbaşkanı tarafından veto edilemeyen tek 'Kanun' olduğunu hatırlayarak, diğer kanunlar ile parlamento kararları arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question