Hukuk düzeninde 'hükümsüzlük' yaptırımı; bir hukuki işlemin kanunun öngördüğü şekilde yapılmaması veya kanuna aykırı olması durumunda ortaya çıkar. Bu yaptırımın en ağır türü olan 'yokluk', işlemin kurucu unsurlarındaki eksiklik nedeniyle hukuk aleminde hiç oluşmadığını ifade ederken; 'mutlak butlan', işlemin kurulduğunu ancak ağır bir hukuka aykırılık nedeniyle baştan itibaren geçersiz sayıldığını ifade eder. İdare hukukunda ise bir işlemin başka bir erk (yasama veya yargı) yerine geçilerek yapılması durumuna 'fonksiyon gaspı' denir.
Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi hukuki niteliği itibarıyla 'yokluk' yaptırımı kapsamında değerlendirilir?
- ATam ehliyetsiz bir kimsenin, ayırt etme gücünden yoksun olduğu bir sırada gerçekleştirdiği taşınmaz satış sözleşmesi
- BBir bakanlığın, yetki alanındaki bir konuda kanunun emredici hükümlerine açıkça aykırı bir yönetmelik yayımlaması
- Bir vali veya kaymakamın, münhasıran mahkemelerin görev alanına giren bir uyuşmazlığı kesin hükme bağlayarak çözüme kavuşturmasıAnswer
- DTarafların gerçek iradelerine uymayan, üçüncü kişileri aldatma amacıyla yaptıkları muvazaalı (danışıklı) bir sözleşme
- E17 yaşındaki bir bireyin, yasal temsilcisinin rızasını almadan kendi adına bir bankadan kredi kullanması
Answer
İdari bir makamın yargı yetkisini kullanarak bir uyuşmazlığı karara bağlaması (fonksiyon gaspı), işlemin hukuk aleminde hiç oluşmadığı 'yokluk' yaptırımına tabidir.
Doğru seçenek olan durumda, idarenin mahkeme yerine geçerek karar vermesi 'fonksiyon gaspı' olarak adlandırılır. Bu durum, idari işlemin kurucu unsurlarından olan 'yetki' unsurunun en ağır ve bariz şekilde ihlali olup, işlemin hukuk aleminde hiçbir değer kazanmamasına ve 'yokluk' yaptırımıyla karşılaşmasına neden olur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukukun Yaptırımları: Yokluk ve Fonksiyon Gaspı
Hints
1
Yokluk yaptırımı için işlemin en temel taşlarından birinin (kurucu unsurlar) eksik olması veya işlemin bariz şekilde yetki sınırlarını aşması gerekir.
2
İdare hukukunda, yürütme organının yargı veya yasama organının yerine geçerek işlem yapması 'fonksiyon gaspı' sayılır ve işlemin doğmamasını sağlar.
3
Mutlak butlanda işlem ölü doğar ama vardır; yoklukta ise işlem kağıt üzerinde kalsa bile hukuk dünyasında hiç var olmamış kabul edilir.
Practice More
İdari işlemlerin diğer sakatlık halleri olan sebep, konu ve şekil unsuru eksikliklerinin hangi yaptırımlara (genellikle iptal) yol açtığını inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Hükümsüzlük türlerini bir merdiven gibi düşünebilirsiniz: En üstte Yokluk (hiç basamak yok), bir altta Mutlak Butlan (basamak var ama kırık, basılamaz), en altta Tek Taraflı Bağlamazlık (basamak sallanıyor, desteklenirse (onay) sağlamlaşır).
Estimated Time:2m 0s