Question

Difficulty: HardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Ormanlar

Türkiye'de orman örtüsünün dikey yöndeki dağılımı ve bu dağılımı belirleyen faktörler üzerine çalışma yapan bir araştırmacı, farklı bölgelerdeki dağ yamaçlarında gözlemler yapmıştır.

Buna göre, araştırmacının yaptığı aşağıdaki gözlemlerden hangisi coğrafi prensipler açısından yanlış bir değerlendirme içermektedir?

  1. A
    Karadeniz kıyı kuşağında nemliliğin yıl boyu fazla olması, ormanların kendini yenileme (rejenerasyon) kapasitesini Akdeniz ormanlarına göre daha yüksek kılmıştır.
  2. B
    Akdeniz iklim bölgesinde ormanların tahribi sonucu ortaya çıkan maki örtüsünün üst sınırı, Ege kıyılarından Güney Marmara'ya doğru gidildikçe enlem etkisiyle alçalır.
  3. Doğu Karadeniz'de 100012001000-1200 metrelerden sonra geniş yapraklı ağaçların yerini iğne yapraklılara bırakmaya başlaması, temel olarak yağış rejiminin değişmesiyle ilgilidir.Answer
  4. D
    İç Anadolu'nun yüksek kesimlerinde görülen antropojen bozkırlar, bölgenin geçmişteki orman örtüsünün insan müdahalesiyle yok edilmesi sonucu ortaya çıkmıştır.
  5. E
    Kuzey Anadolu Dağları'nın iç kesime bakan güney yamaçlarında orman alt sınırının deniz seviyesinden değil, daha yüksekten başlaması nem azlığı ile açıklanır.

Answer

Dikey yönde ağaç türlerinin kuşaklar oluşturmasının temel nedeni yağış rejimi değil, yükseltiye bağlı sıcaklık azalmasıdır.
Türkiye'de ve dünyada dağ yamaçları boyunca bitki örtüsünün geniş yapraklı, karışık ve iğne yapraklı ormanlar şeklinde kuşaklar oluşturmasının temel nedeni, yükseltiye bağlı olarak sıcaklığın düzenli bir şekilde azalmasıdır. Yağış rejimi veya miktarı ormanın varlığı için gereklidir ancak türlerin dikey sıralanışındaki ana belirleyici sıcaklık değerleridir.

Step-by-Step Solution

1
Dikey kuşaklanma kavramını analiz etme
Dağ yamaçları boyunca bitki örtüsünün değişmesi 'dikey kuşaklanma' olarak adlandırılır.
Sıcaklık her 200200 metrede 1C1^{\circ}C azaldığı için bitkilerin sıcaklık istekleri değişir.
2
Karadeniz kıyı kuşağındaki verileri değerlendirme
Karadeniz'de yağış her yükseltide genellikle yeterlidir, ancak ağaçlar 10001000 m'den sonra iğne yapraklıya döner.
Yükseklerde sıcaklık düştüğü için geniş yapraklı ağaçlar (kayın, gürgen vb.) yaşayamaz, yerini soğuğa dayanıklı iğne yapraklılara (ladin, göknar) bırakır.
3
Hatalı çıkarımı belirleme
Geniş yapraklıdan iğne yapraklıya geçişin temel nedeninin yağış rejimi olduğu iddiası yanlıştır.
Temel faktör termik (sıcaklık) koşullardır.

Key Concept

Bitki Örtüsünün Dikey Dağılımı ve Sınırlayıcı Faktörler

Hints

1
Ormanların alt sınırını (başlangıç seviyesi) nemlilik, üst sınırını (bitiş seviyesi) ise sıcaklık belirler.
2
Bir dağ yamacı boyunca yükseldikçe ağaçların yaprak yapısının değişmesi (genişten iğneye), o bölgedeki sıcaklık düşüşünün bir sonucudur.
3
Karadeniz'in her yerinde yağış bol olmasına rağmen neden tepelere doğru ağaç türleri değişiyor? Cevap sıcaklıkta gizli.

Practice More

Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu bölgeyi (Doğu Anadolu - Erzurum/Kars) ve bunun nedenlerini (Kütle etkisi ve yerel sıcaklık artışı) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question