Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19231923 tarihli Lozan Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan "Boğazlar'ın her iki yakasının askerden arındırılması" ve "Boğazlar yönetimi için uluslararası bir komisyon kurulması" hükümleri, 19361936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile tamamen yürürlükten kaldırılmıştır.

Bu köklü değişikliğin Türkiye Cumhuriyeti açısından doğurduğu en temel diplomatik ve hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Boğazlar üzerindeki kısıtlanmış egemenlik haklarının tam ve mutlak hale gelmesiAnswer
  2. B
    Boğazlar Komisyonu başkanlığının daimi olarak Türkiye'ye bırakılması
  3. C
    Boğazlar'ın yabancı ticaret gemilerinin geçişine tamamen kapatılması
  4. D
    Boğazlar'ın güvenliğinin Milletler Cemiyeti'nin doğrudan garantisi altına girmesi
  5. E
    Karadeniz'e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerinin geçişinin süresiz yasaklanması

Answer

Boğazlar üzerindeki kısıtlanmış egemenlik haklarının tam ve mutlak hale gelmesi
Lozan Antlaşması'nda Boğazlar'ın yönetiminin uluslararası bir komisyona bırakılması ve kıyıların askerden arındırılması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenliğini kısıtlıyordu. Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile komisyonun kaldırılması ve Türkiye'ye bölgeyi savunma (asker çıkarma) hakkının verilmesi, Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin tam ve mutlak olmasını sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan ve Montrö sözleşmelerindeki Boğazlar rejimlerini karşılaştırın.
Lozan'da askerden arındırılmış bölgeler ve uluslararası bir komisyon mevcuttur; Montrö'de ise komisyon kaldırılmış ve asker bulundurma hakkı Türkiye'ye verilmiştir.
İki antlaşma arasındaki hukuki farkı anlamak kazanımı belirlemek için şarttır.
2
"Uluslararası Komisyon" kavramının egemenlik üzerindeki etkisini analiz edin.
Bir devletin kendi topraklarında uluslararası bir heyetin denetimine tabi olması, egemenlik haklarının kısıtlandığı anlamına gelir.
Komisyonun kaldırılması, bu kısıtlamanın sona erdiğini gösterir.
3
Askerden arındırılmış statünün kaldırılmasının askeri sonuçlarını değerlendirin.
Türkiye'nin Boğazlar'da ordu bulundurabilmesi, ulusal savunma güvenliğini sağlar.
Siyasi bağımsızlık ancak askeri güvenlik ile desteklendiğinde tam hale gelir.

Key Concept

Tam Egemenlik (Tam İstiklal)

Hints

1
Bir devletin kendi topraklarında başka devletlerle ortak yönetim (komisyon) kurması bağımsızlık anlayışına uygun mudur?
2
Lozan ve Montrö arasındaki en büyük fark, Boğazlar'da Türk askerinin bulunup bulunamaması ve yönetimin tek bir devlete ait olup olmamasıdır.
3
Misak-ı Milli hedeflerinden biri olan 'Boğazlar üzerinde tam denetim' ilkesi hangi antlaşma ile gerçekleşmiştir?

Practice More

Montrö Sözleşmesi'nin imzalanmasında etkili olan dış gelişmeleri (İtalya ve Almanya'nın tutumu) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:50s
Rate this question