Examkin

Question

Difficulty: HardBireysel Başvuru

Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvuruların (Anayasa Şikâyeti) hukuki niteliği, başvuru şartları ve inceleme sınırları dikkate alındığında; 19821982 Anayasası ve 62166216 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireysel başvuruya konu edilebilecek hakların kapsamı, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve eki protokoller kapsamındaki ortak alanda yer alanlarla sınırlıdır.
  2. B
    Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yoluna başvuramazlar; ancak özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bu yola gidebilirler.
  3. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru incelemesinde derece mahkemelerinin kararlarını her yönden denetleyebilir, delilleri yeniden değerlendirebilir ve idari işlemin yerindelik denetimini yapabilir.Answer
  4. D
    Bireysel başvurunun yapılabilmesi için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır; başvuru ise bu yolların tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.
  5. E
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu tesis edilen bireysel işlemlere karşı başvuru imkânı mevcuttur.

Answer

Anayasa Mahkemesinin bireysel başvuru incelemesinde derece mahkemelerinin yerine geçerek delil değerlendirmesi ve yerindelik denetimi yapabileceği ifadesi yanlıştır.
Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru incelemesinde derece mahkemelerinin (ilk derece, istinaf veya Yargıtay/Danıştay) yerine geçerek olayları yeniden kurgulayamaz, delilleri yeniden puanlayamaz veya 'karar doğru ama yerinde değil' diyemez. Kanun (6216 s. K. m. 48/2) açıkça yerindelik denetimi yapılamayacağını hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Başvuru makamını ve ikincillik ilkesini belirleme
Bireysel başvuruda tek yetkili makam Anayasa Mahkemesidir ve başvurunun ön şartı olağan kanun yollarının (tüm itiraz, istinaf ve temyiz süreçlerinin) tüketilmesidir.
Bireysel başvuru ikincil nitelikte bir hak arama yoludur; asıl olan ihlalin önce derece mahkemelerinde giderilmesidir.
2
Konu ve kişi bakımından yetkiyi analiz etme
Hak kapsamı Anayasa + AİHS ortak alanıdır. Kamu tüzel kişileri başvuramazken, özel hukuk tüzel kişileri sadece kendi tüzel kişilik hakları için başvurabilir. Yasama ve genel düzenleyici işlemler doğrudan dava edilemez.
Anayasa şikâyetinin kapsamı uluslararası standartlar ve hukuk devleti ilkesiyle sınırlandırılmıştır.
3
İnceleme sınırlarını (Yerindelik Denetimi Yasağı) değerlendirme
Anayasa Mahkemesi bir 'süper temyiz' mahkemesi değildir. Mahkeme, derece mahkemelerinin kanunu yorumlamasına veya delil değerlendirmesine kural olarak müdahale edemez.
6216 sayılı Kanun'un 48. ve 50. maddeleri uyarınca, bireysel başvuruda yerindelik denetimi yapılamaz; sadece Anayasa'da güvence altına alınan hakların ihlal edilip edilmediği incelenir.

Key Concept

Bireysel Başvuruda Yerindelik Denetimi Yasağı ve İkincillik İlkesi

Hints

1
Anayasa Mahkemesi bir dördüncü derece yargı makamı veya süper temyiz mahkemesi midir?
2
Mahkemenin bir idari işlemin veya mahkeme kararının 'hukuka uygunluğunu' denetlemesi ile 'yerindeliğini' (yani başka türlü karar verilip verilemeyeceğini) denetlemesi arasındaki farkı düşünün.
3
Bireysel başvuruda AYM'nin inceleme sınırını çizen 6216 sayılı Kanun, mahkemenin 'derece mahkemelerinin yerine geçerek delil değerlendirmesi yapamayacağını' açıkça belirtir.

Practice More

Bireysel başvuruda tazminat ve yeniden yargılama kararları arasındaki farkı inceleyerek 'hak ihlalinin giderilmesi' yöntemlerini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Bireysel Başvuru

More questions from this topic