Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Büyük Selçuklu Devleti ve diğer Türk-İslam devletlerinde adalet mekanizması uzmanlaşmış bir yapıya sahipti. Şer'î davalara bakan kadıların dışında, ordudaki askerî personelin kendi aralarındaki veya devletle olan hukukî sorunlarını çözmek amacıyla oluşturulan "askerî yargı" makamının başındaki görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. KadıleşkerAnswer
  2. B
    Kadılkudat
  3. C
    Emir-i Dad
  4. D
    Yargan
  5. E
    Emir-i Arz

Answer

Türk-İslam devletlerinde askerî davalara bakan ve askerî yargının başında bulunan görevli Kadıleşker'dir.
Kadıleşker (veya Kadı-i Leşker), Türk-İslam devletlerinde askerî davaları karara bağlayan en üst düzey hukuk görevlisidir. Bu unvandaki 'leşker' kelimesi orduyu temsil eder ve bu makamın yetki alanının sivil halktan ziyade ordu mensupları olduğunu gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Yargı türlerini sınıflandır.
Türk-İslam devletlerinde yargı Şer'î, Örfî ve Askerî olmak üzere bölümlere ayrılmıştır.
Soruda istenen spesifik yetki alanını (askerî personel) belirlemek için genel yargı yapısını anlamak gerekir.
2
Terimlerin anlamlarını analiz et.
Farsça kökenli 'Leşker' kelimesi 'ordu' anlamına gelir; dolayısıyla Kadı-i Leşker 'ordu kadısı' demektir.
Terim analizi, kavramların görev alanlarını doğrudan ortaya çıkarır.
3
Diğer yargı başlarıyla karşılaştır.
Kadılkudat sivil/şer'i yargının, Emir-i Dad ise örfî yargının başıdır.
Benzer unvanlar arasındaki farkı netleştirerek yanlış seçenekleri elemek gerekir.

Key Concept

Askerî Yargı (Kadıleşker)

Hints

1
Bu görevlinin unvanında Farsça 'ordu' anlamına gelen bir kelime bulunmaktadır.
2
Osmanlı Devleti'ndeki 'Kazasker'lik makamının temeli bu görevliye dayanmaktadır.
3
Sivil yargının başı olan Kadılkudat ile benzer bir hiyerarşiye sahip olup sadece askerî sınıfa hitap eder.

Practice More

Osmanlı Devleti'ndeki Kazaskerlik kurumu ile Selçuklulardaki Kadıleşkerlik makamı arasındaki yetki farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question