Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de nüfusun dağılışı ve yoğunluğu üzerinde yer şekilleri ile ekonomik faaliyetlerin türü belirleyici bir rol oynamaktadır. Aşağıdaki tabloda, üç farklı yöreye ait nüfus yoğunluğu türleri arasındaki matematiksel ilişkiler verilmiştir:

YöreYoğunluklar Arasındaki İlişki
IFizyolojik Nüfus Yoğunluğu ile Aritmetik Nüfus Yoğunluğu değerleri birbirine oldukça yakındır.
IITarımsal Nüfus Yoğunluğu değeri, Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu değerine oldukça yakındır.
IIIFizyolojik Nüfus Yoğunluğu değeri, Tarımsal Nüfus Yoğunluğu değerinden çok daha yüksektir.

Bu yörelerin coğrafi ve sosyo-ekonomik özellikleri dikkate alındığında, yapılan aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    I: Yer şekilleri engebelidir. — II: Tarımsal verimlilik düşüktür. — III: Kırsal nüfus oranı yüksektir.
  2. I: Tarım alanları geniştir. — II: Kırsal nüfus oranı yüksektir. — III: Kentleşme oranı yüksektir.Answer
  3. C
    I: Sanayi faaliyetleri yoğundur. — II: Makineleşme oranı yüksektir. — III: Dağlık ve engebelidir.
  4. D
    I: Tarım alanları dardır. — II: Modern tarım yöntemleri uygulanır. — III: Tarımsal nüfus fazladır.
  5. E
    I: Yüz ölçümü küçüktür. — II: Sanayi sektörü gelişmiştir. — III: Aritmetik nüfus yoğunluğu en düşüktür.

Answer

Birinci yörede tarım alanlarının geniş (yer şekillerinin sade), ikinci yörede kırsal nüfus oranının yüksek, üçüncü yörede ise kentleşme oranının yüksek olduğu seçenek doğrudur.
Doğru seçenek olan ifadede belirtildiği gibi; birinci yörede yoğunluklar arası farkın azlığı tarım alanlarının genişliğini, ikinci yörede tarımsal ve fizyolojik yoğunluğun yakınlığı nüfusun tarımsal karakterini (kırsallığı), üçüncü yöredeki büyük fark ise kentleşmenin yüksekliğini ifade eder.

Step-by-Step Solution

1
Birinci yöreyi analiz etme
Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu (FNYFNY) ile Aritmetik Nüfus Yoğunluğu (ANYANY) arasındaki farkın az olması, tarım alanlarının toplam yüz ölçümüne oranının çok yüksek olduğunu gösterir.
FNY=Toplam Nu¨fusTarım AlanıFNY = \frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Tarım Alanı}} ve ANY=Toplam Nu¨fusToplam AlanANY = \frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Toplam Alan}} olduğu için paydaların birbirine yakın olması arazinin düz/sade olduğunu kanıtlar.
2
İkinci yöreyi analiz etme
Tarımsal Nüfus Yoğunluğu (TNYTNY) ile FNYFNY değerinin birbirine yakın olması, yöredeki toplam nüfusun neredeyse tamamının tarımla uğraştığını gösterir.
TNY=Tarım Nu¨fusuTarım AlanıTNY = \frac{\text{Tarım Nüfusu}}{\text{Tarım Alanı}} ve FNY=Toplam Nu¨fusTarım AlanıFNY = \frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Tarım Alanı}} olduğu için payların (nüfus türlerinin) birbirine yakın olması kırsal yapıyı gösterir.
3
Üçüncü yöreyi analiz etme
FNYFNY değerinin TNYTNY değerinden çok yüksek olması, toplam nüfusun tarım nüfusundan çok daha fazla olduğu anlamına gelir.
Bu durum, yörede sanayi ve hizmet sektörlerinin geliştiğini, dolayısıyla kentleşme oranının yüksek olduğunu gösterir.

Key Concept

Nüfus yoğunlukları arasındaki farklar; arazinin topografik yapısı (yer şekilleri) ve nüfusun sektörel dağılımı (kentleşme) hakkında temel veriler sunar.

Hints

1
Fizyolojik yoğunluk ile aritmetik yoğunluk arasındaki farkın az olması, arazinin düz olması (tarım alanının çokluğu) ile ilgilidir.
2
Eğer toplam nüfus (FNYFNY) ile tarım nüfusu (TNYTNY) birbirine çok yakınsa, o bölgede yaşayan insanların çoğu çiftçidir.
3
Bir kentte (örneğin İstanbul) toplam nüfus çok fazla ancak çiftçi sayısı çok az olduğu için FNYFNY değeri TNYTNY değerinden çok daha yüksektir.

Practice More

Farklı bölgelerimizin (Marmara vs. Doğu Karadeniz) bu yoğunluk türleri açısından kıyaslandığı soruları çözerek kavramları pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question