Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Tarım

Türkiye'de tarımsal verimliliği artırmak ve ürün desenini çeşitlendirmek amacıyla Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Konya Ovası Projesi (KOP) gibi büyük sulama yatırımları hayata geçirilmiştir. Bu projeler sayesinde, geçmişte su yetersizliği nedeniyle ekimi yapılamayan pek çok ürünün üretim alanı iç bölgelere doğru genişlemiştir.

Ancak bazı tarım ürünlerinin coğrafi dağılışı üzerinde sulama olanaklarından ziyade "termik kısıtlamalar" (düşük sıcaklıklar ve don olayı) temel sınırlayıcı faktördür.

Buna göre, aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin üretim alanının sulama olanaklarının artırılmasına rağmen İç Anadolu veya Doğu Anadolu gibi kış mevsiminin sert geçtiği bölgelere doğru genişlemesi beklenmez?

  1. A
    Pamuk
  2. B
    Mısır
  3. TurunçgillerAnswer
  4. D
    Soya Fasulyesi
  5. E
    Ayçiçeği

Answer

Turunçgiller (Narenciye)
Turunçgiller, tropikal ve subtropikal kökenli bitkiler oldukları için kış mevsiminde yüksek sıcaklık (kış ılıklığı) isterler. Türkiye'nin iç kesimlerinde (İç ve Doğu Anadolu) kış sıcaklıkları sık sık donma noktasının altına iner. Barajlar ve kanallar aracılığıyla yapılan sulama, toprağın nemini artırsa da havanın sıcaklığını artırmaz. Bu nedenle turunçgillerin doğal yetişme sınırı sadece kıyı kuşakları ve bazı mikroklima alanları ile sınırlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sulama ve sıcaklık kısıtlamaları arasındaki farkı analiz etme.
Sulama (GAP, KOP vb.) sadece 'su' ihtiyacını çözer; ancak bir ürünün yetişmesi için gereken 'ısı' ve 'kış ılıklığı' ihtiyacını karşılayamaz.
Teknoloji su taşıyabilir ama açık alandaki iklimi (sıcaklığı) değiştiremez.
2
Seçeneklerdeki ürünlerin yetişme koşullarını değerlendirme.
Pamuk, mısır ve soya fasulyesi yazın su verildiğinde iç bölgelerde yetişebilir. Ancak turunçgiller (portakal, mandalina, limon vb.) kışın sıcaklığın 0C0^{\circ}C altına düştüğü yerlerde yaşayamaz.
İç bölgelerde kış donları şiddetli olduğu için termik sınır aşılamaz.

Key Concept

Tarımsal Üretimde Doğal Sınırlar: Sulama vs. Kış Ilıklığı

Hints

1
Soruda teknolojinin (sulamanın) aşamadığı 'doğal engeli' bulmanız isteniyor.
2
Bir ürünün yetişmesi için su yeterli olsa da, o ürün eğer 'kış ılıklığı' istiyorsa iç bölgelerdeki ayazlara dayanamaz.
3
Akdeniz ikliminin tanıtıcı ürünü olup, don olaylarından anında etkilenen meyve grubunu düşünün.

Practice More

Çay ve zeytin gibi ürünlerin de benzer şekilde kış ılıklığı ve nem ihtiyacı nedeniyle iç bölgelere yayılamadığını unutmayın.
Estimated Time:55s
Rate this question