Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, en düşük sıcaklık değerlerinin Kuzeydoğu Anadolu (Erzurum-Kars çevresi) üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Bu bölgede kış sıcaklıklarının Türkiye ortalamasının çok altında olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?

  1. A
    Bulunulan enlem derecesi
  2. B
    Karasallığın şiddetli olması
  3. Bölgenin deniz seviyesinden yüksek olmasıAnswer
  4. D
    Sibirya kökenli soğuk hava kütlelerinin etkisi
  5. E
    Kış aylarında yaşanan şiddetli ışıma (enerji kaybı)

Answer

Bölgenin deniz seviyesinden yüksek olması seçeneği bir neden olarak gösterilemez çünkü soru indirgenmiş izoterm haritası üzerinden sorulmuştur.
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken yeryüzündeki tüm noktaların yükseltisi 00 metre (deniz seviyesi) kabul edilir. Bu nedenle, indirgenmiş haritalarda görülen sıcaklık farklarının nedenleri arasında yükseltinin fazla ya da az olması asla yer alamaz. Kuzeydoğu Anadolu'nun kışın en soğuk yer olması bu haritada sadece enlem ve karasallık gibi faktörlerle açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
İndirgenmiş sıcaklık tanımını hatırla.
İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin gerçek sıcaklığına her 200200 metrede 1C1^{\circ}C eklenerek deniz seviyesine (00 m) uyarlanmış halidir.
Soruda 'indirgenmiş' ifadesi geçtiği için yükseltinin etkisi matematiksel olarak yok sayılmıştır.
2
Kuzeydoğu Anadolu'nun kış sıcaklıklarını etkileyen faktörleri analiz et.
Bölge; kuzeyde yer alması (Enlem), denizden uzak olması (Karasallık) ve Sibirya Yüksek Basıncı'nın etkisinde kalması nedeniyle çok soğuktur.
Bu faktörler indirgenmiş haritalarda da geçerliliğini koruyan (yükselti hariç) temel iklim elemanlarıdır.
3
Seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaş.
Yükselti faktörü, 'indirgenmiş' haritalarda bir değişken veya sebep olamaz.
Tüm noktalar deniz seviyesinde kabul edildiği için sıcaklık farkları sadece enlem, karasallık ve rüzgarlar gibi diğer etmenlerle açıklanır.

Key Concept

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükseltinin etkisi yoktur.

Hints

1
Sorudaki 'indirgenmiş' kelimesinin altını çiz. Bu kelime yükseltiyle ilgili her şeyi eler.

Practice More

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkın en az olduğu ve en fazla olduğu bölgeleri harita üzerinde çalışarak pekiştir.

Alternative Method

Eğer bir soruda 'indirgenmiş sıcaklık' ifadesi görüyorsan, şıklarda 'yükselti, dağlar, engebe' gibi ifadeleri doğrudan yanlış kabul edebilirsin.
Estimated Time:50s
Rate this question