Examkin

Question

Difficulty: Very hardYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "yasama bağışıklıkları" çerçevesinde, yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığının hukuki nitelikleri, kapsamları ve istisnaları karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin sadece Meclis içindeki sözlerini kapsayan ve üyelik süresiyle sınırlı bir koruma sağlarken; yasama dokunulmazlığı milletvekilinin Meclis dışındaki tüm eylemlerini ömür boyu yargı bağışıklığına kavuşturur.
  2. B
    Milletvekili hakkında Meclis çalışmalarındaki bir konuşması nedeniyle açılan manevi tazminat davası, yasama dokunulmazlığı kapsamında değerlendirildiğinden, yargılamaya devam edilebilmesi için TBMM Genel Kurulu tarafından dokunulmazlığın kaldırılması şarttır.
  3. Yasama sorumsuzluğu; milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünceleri nedeniyle hem cezai hem hukuki (tazminat) sorumluluğuna karşı mutlak ve sürekli bir koruma sağlarken; yasama dokunulmazlığı milletvekilini sadece cezai takibata karşı koruyan, kaldırılabilen ve Anayasa'nın 14.14. maddesi gibi istisnaları bulunan geçici bir bağışıklıktır.Answer
  4. D
    Seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olsa dahi, Anayasa'nın 14.14. maddesi kapsamındaki (devletin güvenliğine karşı işlenen) suçlardan dolayı bir milletvekilinin tutuklanabilmesi için TBMM Genel Kurulu'nun dokunulmazlığı kaldırması anayasal bir zorunluluktur.
  5. E
    Yasama sorumsuzluğu kapsamında Meclis'te ifade edilen görüşlerin, Meclis tarafından gizli kalmasına dair bir karar alınmış olsa dahi Meclis dışında tekrarlanması, milletvekilini her türlü hukuki ve cezai sorumluluktan mutlak olarak kurtarır.

Answer

Yasama sorumsuzluğu hem cezai hem hukuki koruma sağlayan, Meclis tarafından kaldırılamayan mutlak ve sürekli bir bağışıklık iken; yasama dokunulmazlığı sadece cezai işlemlere karşı koruma sağlayan, Meclis kararıyla kaldırılabilen ve Anayasa'nın 14.14. maddesi gibi istisnaları bulunan geçici bir korumadır.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin görevini özgürce ifa edebilmesi için ona tanınmış, hiçbir şekilde kaldırılamayan ve görev bittikten sonra da korumaya devam eden en güçlü bağışıklıktır. Bu koruma hem hapis cezalarını hem de para borcu doğuran tazminat davalarını engeller. Öte yandan dokunulmazlık, milletvekilini sadece suç isnatlarına karşı ve genellikle görev süresiyle sınırlı olarak korur; ayrıca Meclis kararıyla kaldırılması mümkündür ve bazı ağır suçlar için (Anayasa m. 1414) istisnası mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Yasama Sorumsuzluğu'nun niteliğini analiz et.
Sorumsuzluk; oylar, sözler ve düşünceler içindir. Mutlaktır (kaldırılamaz), süreklidir (vekillik bitince de korur) ve hem hapis (cezai) hem tazminat (hukuki) davasına karşı korur.
Milletvekilinin meclis çalışmalarında hiçbir baskı altında kalmadan özgürce konuşabilmesini sağlamak.
2
Yasama Dokunulmazlığı'nın niteliğini analiz et.
Dokunulmazlık; suç isnatları içindir. Nispidir (kaldırılabilir), geçicidir (vekillik süresince korur) ve sadece cezai takibata (tutuklama, sorgulama, yargılama) karşı korur. Tazminat davasına engel değildir.
Milletvekilini asılsız cezai suçlamalarla meclis çalışmalarından alıkoymamak.
3
Dokunulmazlığın anayasal istisnalarını hatırla.
Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanmış olmak kaydıyla Anayasa m. 1414'teki (devletin bütünlüğüne ve güvenliğine karşı) durumlar Meclis kararı aranmaksızın yargılama yolunu açar.
Toplum vicdanını yaralayan veya devletin varlığına kasteden durumlarda adaletin gecikmesini önlemek.
4
Seçenekleri bu kriterlere göre karşılaştır.
Doğru seçenek olan ifadenin tüm bu teknik ayrımları tam olarak kapsadığı görülür.
Diğer seçenekler ya bağışıklıkların sürelerini karıştırmakta ya da koruma kapsamındaki (hukuki/cezai) farkları yanlış vermektedir.

Key Concept

Yasama Bağışıklıklarının Karşılaştırmalı Analizi

Hints

1
Yasama sorumsuzluğunun sadece 'ceza' davalarından mı yoksa 'tazminat' davalarından da mı koruduğunu hatırlayın.
2
Sorumsuzluk ve dokunulmazlığın sürelerini (milletvekilliği bittikten sonra da koruyup korumadıklarını) karşılaştırın.
3
Anayasa'nın 83/283/2. maddesinde yer alan ve Meclis kararı aranmaksızın yargılama yolunu açan Anayasa'nın 1414. maddesi istisnasını dikkate alın.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karşı milletvekilinin Anayasa Mahkemesi'ne itiraz sürecini ve sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

More questions from this topic