Question

Difficulty: HardCümle Yorumu ve Kavramlar

(I) Türk şiiri, son yıllarda imge yoğunluğundan sıyrılıp daha yalın ve doğrudan bir anlatıma yönelmektedir. (II) Şairler, geniş halk kitlelerine seslerini duyurabilmek amacıyla bu sadeleşme yolunu tercih etmektedirler. (III) Bu yönelimle birlikte, şiir kitaplarının satış rakamlarının her geçen gün biraz daha yükseldiği görülmektedir. (IV) Varsayalım ki bu popülerleşme çabası şiirin estetik kalitesini düşürdü; o vakit edebiyat dünyamız büyük bir değer kaybı yaşayacaktır. (V) Edebiyatın ticari bir meta haline gelmesi karşısında sessiz kalan eleştirmenler, bu kültürel aşınmanın asıl sorumlularıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlede bir durum saptaması yapılmıştır.
  2. B
    II. cümlede eylemin hangi amaca yönelik olduğu belirtilmiştir.
  3. C
    III. cümlede aşamalı bir durumdan söz edilmiştir.
  4. D
    IV. cümlede varsayım bildiren bir ifade kullanılmıştır.
  5. V. cümlede eleştirmenlerin tavrıyla ilgili bir sitem dile getirilmiştir.Answer

Answer

Beşinci cümlede eleştirmenlerin tavrıyla ilgili bir sitem dile getirilmiştir ifadesi yanlıştır; çünkü bu cümlede sitem değil, bir eleştiri ve çıkarım söz konusudur.
Beşinci cümlede eleştirmenlerin sessiz kalması bir sorumluluk ve kültürel aşınmanın nedeni olarak nitelenmiştir. Bu, bir eleştiri (tenkit) veya kesin yargı bildiren bir cümledir. Sitem ise bir kişinin yaptığı bir hareketten dolayı duyulan üzüntü veya kırgınlığın, o kişinin kendisine (yüzüne) karşı, genellikle yumuşak bir dille ifade edilmesidir. Dolayısıyla beşinci cümledeki yargı, sitem tanımına uymamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci cümleyi analiz etmek
Cümledeki 'yönelmektedir' ifadesi mevcut bir durumu tespit ettiği için 'saptama' doğrudur.
Saptama, var olan bir durumu olduğu gibi ortaya koymaktır.
2
İkinci cümleyi analiz etmek
Cümledeki 'duyurabilmek amacıyla' ifadesi eylemin hedefini belirttiği için 'amaç-sonuç' doğrudur.
Amacıyla ifadesi, neden-sonuç değil, eylemin hangi hedefle yapıldığını gösterir.
3
Üçüncü cümleyi analiz etmek
Cümledeki 'her geçen gün biraz daha' ifadesi 'aşamalı durum' anlamı kattığı için doğrudur.
Bir durumun zamana bağlı olarak sürekli bir değişim içinde olması aşamalı durumdur.
4
Dördüncü cümleyi analiz etmek
Cümledeki 'Varsayalım ki' ifadesi 'varsayım' anlamı taşıdığı için doğrudur.
Gerçekleşmemiş bir olayı geçici olarak gerçekleşmiş saymak varsayımdır.
5
Beşinci cümleyi analiz etmek
Cümle eleştirmenler hakkında bir yargı ve eleştiri içerir; ancak sitem kişiye doğrudan yapılan bir kırgınlık ifadesidir.
Sitem doğrudan muhataba yönelik 'beni neden aramadın' gibi ifadelerdir; burada ise üçüncü şahıslar hakkında bir çıkarım yapılmıştır.

Key Concept

Cümledeki anlam ilişkilerini ve kavramları (saptama, amaç, aşamalı durum, varsayım, sitem) ayırt etme.

Practice More

Cümle yorumu sorularında 'sitem' ve 'yakınma' kavramları arasındaki farka dikkat edin; sitem kişiye söylenir, yakınma ise başkasına anlatılır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question