1930’lu yıllarda Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırması ve İtalya’nın Habeşistan’a saldırması gibi uluslararası güvenliği tehdit eden gelişmeler üzerine Türkiye; Lozan’da belirlenen Boğazlar rejiminin değiştirilmesi için ilgili devletlere bir nota göndermiştir. Bu girişimler sonucunda imzalanan 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar’ın statüsü Türkiye lehine yeniden düzenlenmiştir.
Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini engelleyen uluslararası bir sınırlamanın kesin olarak sona erdiğini göstermektedir?
- ATicaret gemilerinin barış zamanında tam bir geçiş serbestisine sahip olması
- Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak görev ve yetkilerinin Türk devletine devredilmesiAnswer
- CKaradeniz’e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine tonaj ve süre sınırlaması getirilmesi
- DBoğazlar çevresinde belirlenmiş olan silahsızlanmış bölge statüsünün aynı şekilde korunması
- ESözleşmenin yirmi yıl süreyle geçerli olması ve feshinin Milletler Cemiyeti onayına bırakılması
Answer
Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak yetkilerin Türkiye’ye devredilmesi maddesi, bağımsızlığı kısıtlayan unsuru ortadan kaldırmıştır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan Antlaşması'nda Türkiye'nin egemenlik haklarını kısıtlayan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' tamamen kaldırılmıştır. Bu durum, Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki yönetim hakkını mutlak hale getirmiş ve 'Misak-ı Milli' hedefleri doğrultusunda tam bağımsızlığı tescillemiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tam Egemenlik ve Komisyonun Kaldırılması