Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'nin Platoları

Türkiye'deki platoların fiziki özellikleri, sadece oluşum kökenleriyle değil; aynı zamanda litolojik yapının iklimsel ve jeomorfolojik süreçlerle olan etkileşimiyle şekillenir. İç Anadolu Bölgesi'ndeki platoların büyük bir kısmı "tabaka düzlüğü" (yatay duruşlu) karakterine sahip olup tahıl tarımı ve küçükbaş hayvancılık için elverişli geniş düzlüklerden oluşur. Ancak bu gruptaki platolardan bir tanesi, bulunduğu sahadaki kalker (kireç taşı) yapısının yoğunluğu nedeniyle hem yer üstü suları bakımından en fakir olanıdır hem de son yıllarda yer altı sularının aşırı çekilmesine bağlı olarak dikey yönlü çöküntüler olan "obruk" oluşumlarının en yoğun görüldüğü sahadır.

Buna göre; karstik bir litolojiye sahip olmasına rağmen morfolojik olarak "tabaka düzlüğü" sınıfına giren bu plato aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Teke Platosu
  2. B
    Taşeli Platosu
  3. Obruk PlatosuAnswer
  4. D
    Cihanbeyli Platosu
  5. E
    Haymana Platosu

Answer

Obruk Platosu, hem tabaka düzlüğü morfolojisine sahip olması hem de karstik litolojisi nedeniyle obruk oluşumlarına ev sahipliği yapmasıyla diğer İç Anadolu platolarından ayrılır.
Doğru cevap olan Obruk Platosu, adını üzerinde çok sayıda bulunan doğal çöküntü çukurlarından (obruklardan) alır. İç Anadolu'daki diğer platolar (Haymana, Cihanbeyli vb.) gibi yatay duruşlu bir tabaka yapısına sahiptir ancak litolojik olarak kireç taşının yoğunluğu onu karstik bir karakterle donatmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Plato grubunu belirle
İç Anadolu'daki 'Tabaka Düzlüğü' platoları (Haymana, Cihanbeyli, Bozok, Obruk, Uzunyayla) hedeflenmektedir.
Soruda morfolojik olarak bu sınıfa giren bir yapıdan bahsedilmektedir.
2
Litolojik özellikleri analiz et
Bu grup içinde kalker (kireç taşı) yapısının en baskın olduğu ve ismini bu yapıdan alan plato aranmaktadır.
Karstik litoloji, yüzey suyu fakirliği ve obruk oluşumu gibi sonuçlara yol açar.
3
Jeolojik riskleri değerlendir
Yer altı suyu kullanımına bağlı çöküntülerin (obruklar) en yoğun olduğu saha Obruk platosudur.
Konya-Karapınar çevresindeki jeolojik yapı bu süreçler için en uygun alandır.

Key Concept

Platoların Oluşum ve Litolojik Farklılıkları

Hints

1
Aranan plato İç Anadolu Bölgesi'nde, Konya Havzası'nın yakınlarındadır.
2
Bu platonun ismi, aynı zamanda karstik bir aşınım şekli olan dikey çöküntülerin genel adıdır.
3
Soru kökündeki 'obruk oluşumları' ifadesi en büyük ipucudur; bu plato ismini doğrudan bu yer şekillerinden alır.

Practice More

Karstik şekillerin (lapya, dolin, obruk) Türkiye'deki dağılımını harita üzerinde inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Platoları 'Akdeniz Karstı' ve 'İç Anadolu Karstı' olarak ikiye ayırarak düşünmek, tabaka düzlüğü ile engebeli karst arasındaki farkı anlamayı kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Platoları

More questions from this topic