Question

Difficulty: MediumDevlet Yönetimi ve Merkez Teşkilatı

Osmanlı Devleti'nde devletin idari merkezi olan Topkapı Sarayı'nın Birun (Dış Saray) bölümünde toplanan Divan-ı Hümayun'da; Seyfiye, İlmiye ve Kalemiye sınıflarının temsilcileri hazır bulunurdu. Devletin bürokratik, mali ve hukuki işleyişi bu sınıfların uzmanlık alanlarına göre bölüştürülmüştü.

Buna göre, aşağıda verilen görev ve sorumluluk eşleştirmelerinden hangisi, ifa edilen görevin mensup olunan yönetici sınıfı (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye) bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Devletin gelir ve gider dengesinin korunarak bütçenin hazırlanması
  2. B
    Fethedilen toprakların tahrir defterlerine kaydedilmesi ve belgelere tuğra çekilmesi
  3. Eğitim ve yargı sistemindeki müderris ile kadı gibi görevlilerin atamalarının yapılmasıAnswer
  4. D
    Dış yazışmaların yürütülmesi ve yabancı devletlerle yapılan antlaşmaların metne dökülmesi
  5. E
    Divan-ı Hümayun'da alınan kararların resmi kayıtlar olan mühimme defterlerine işlenmesi

Answer

Eğitim ve yargı sistemindeki atamaların yapılması görevi İlmiye sınıfına mensup Kazasker tarafından yürütüldüğü için diğer seçeneklerdeki Kalemiye sınıfı görevlerinden ayrılmaktadır.
Eğitim ve yargı sistemindeki atamaları yapmak Kazasker'in görevidir. Kazasker, Osmanlı idari yapısında din, hukuk ve eğitim alanlarını temsil eden İlmiye sınıfına mensuptur. Diğer seçeneklerde belirtilen bütçe hazırlama (Defterdar), tahrir kayıtları ve tuğra çekme (Nişancı), dış yazışmalar (Reisülküttab) ve mühimme defterlerini tutma (Katipler) görevleri ise tamamen bürokrasi ve maliye odaklı olan Kalemiye sınıfının sorumluluk alanındadır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki görevlerin hangi Divan üyelerine ait olduğunu belirlemek
A: Defterdar, B: Nişancı, C: Kazasker, D: Reisülküttab, E: Katipler.
Sınıflandırma yapabilmek için önce görevli ve sorumluluk eşleşmesini doğru tanımlamak gerekir.
2
Belirlenen görevlileri mensup oldukları yönetici sınıflarına göre kategorize etmek
Defterdar, Nişancı, Reisülküttab ve Katipler 'Kalemiye' sınıfına; Kazasker ise 'İlmiye' sınıfına mensuptur.
Osmanlı idari yapısında bürokrasi/maliye işleri Kalemiye, din/hukuk/eğitim işleri İlmiye sınıfına ayrılmıştır.
3
Farklı olan sınıfı tespit etmek
İlmiye sınıfına mensup olan görev (C seçeneği) diğer dört seçenekteki Kalemiye sınıfı görevlerinden farklıdır.
Soruda sınıf bakımından 'farklı' olan sorulmaktadır.

Key Concept

Osmanlı Yönetici Sınıfları (Seyfiye, İlmiye, Kalemiye)

Hints

1
Osmanlı yöneticilerini Seyfiye (kılıç), İlmiye (ilim) ve Kalemiye (kalem) olarak üç ana gruba ayırarak düşünün.
2
Seçeneklerdeki görevlerden dört tanesi yazı, maliye ve bürokrasi (kalem) ile ilgiliyken, bir tanesi hukuk ve eğitim (ilim) ile ilgilidir.
3
Kadı ve müderris atamalarını yapan görevli Kazasker'dir ve kendisi İlmiye sınıfının bir üyesidir; bütçeyi hazırlayan Defterdar ise Kalemiye sınıfındadır.

Practice More

Osmanlı merkez teşkilatında yer alan bu görevlilerin 18. ve 19. yüzyıldaki dönüşümlerini (örneğin Reisülküttab'ın Hariciye Nazırı'na dönüşmesi) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sınıfları 'alet' üzerinden kodlayabilirsiniz: Kılıç kullananlar Seyfiye (Sadrazam, Kaptan-ı Derya), Kalem kullananlar Kalemiye (Nişancı, Defterdar), Kitap/Hukuk ile ilgilenenler İlmiye (Kazasker, Şeyhülislam) sınıfıdır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question