Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye’nin Ocak ayı ortalama indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, en yüksek sıcaklık değerlerine sahip olan 8C8^{\circ}C ve 10C10^{\circ}C eğrilerinin sadece Akdeniz ve Güney Ege kıyı şeridinde yer aldığı görülmektedir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Enlem ve denizellik etkilerinin bir arada bulunmasıAnswer
  2. B
    Bölgenin ortalama yükseltisinin deniz seviyesine çok yakın olması
  3. C
    Toros Dağları'nın iç kesimlerden gelen soğuk hava kütlelerini engellemesi
  4. D
    Bakı etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısının artması
  5. E
    Bölgede görülen maki bitki örtüsünün ısı kaybını azaltması

Answer

Enlem ve denizellik etkilerinin bir arada bulunması seçeneği doğrudur.
İndirgenmiş izoterm haritalarında yer şekilleri ve yükselti etkisi ortadan kaldırıldığı için sıcaklık dağılışı enlem (matematik konum) ve denizellik/karasallık (özel konum) faktörlerine kalır. Ocak ayında kış şartları yaşandığı için Türkiye'nin en güneyi (Ekvator'a en yakın) ve deniz kıyısı (ısı kaybı daha az) olan Akdeniz ve Güney Ege kıyıları en yüksek sıcaklık değerlerine ulaşır.

Step-by-Step Solution

1
İndirgenmiş sıcaklık kavramını analiz et
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükselti faktörü elenir; tüm noktalar 00 metre kabul edilir.
Haritadaki sıcaklık farklarının yükselti ile açıklanamayacağını anlamak için bu adım kritiktir.
2
Ocak ayı mevsimsel özelliklerini değerlendir
Ocak ayında (kış) karalar hızlı soğurken denizler daha sıcaktır; ayrıca güney enlemler daha fazla güneş enerjisi alır.
Kışın en sıcak yerlerin neden deniz kıyısında ve güneyde olması gerektiğini saptamak gerekir.
3
Akdeniz ve Güney Ege'nin konumunu değerlendir
Bu bölgeler Türkiye'nin en güneyindedir (Enlem) ve deniz kıyısındadır (Denizellik).
En yüksek izoterm değerlerinin neden bu kıyı şeridinde toplandığını kanıtlar.

Key Concept

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti faktörü yok sayıldığı için, sıcaklık dağılışı temel olarak enlem ve denizellik-karasallık ilişkisiyle açıklanır.

Hints

1
Soruda 'indirgenmiş' kelimesine dikkat et; bu kelime yükseltinin etkisinin silindiği anlamına gelir.
2
Ocak ayında denizlerin karalardan daha yavaş soğuduğunu ve güney enlemlerin daha sıcak olduğunu hatırla.
3
Seçeneklerde yükseltiyle ilgili bir ifade varsa onu doğrudan eleyebilirsin çünkü indirgenmiş haritalarda yükselti yoktur.

Practice More

Temmuz ayı indirgenmiş izoterm haritasını inceleyerek en yüksek sıcaklıkların neden Güneydoğu Anadolu'da toplandığını araştırın.

Alternative Method

Sıcaklık haritası sorularında eğer 'indirgenmiş' deniliyorsa, cevap seçeneklerinden 'yükselti, dağlar, engebe' gibi terimleri içeren şıkları eleyerek doğrudan matematik konum (enlem) ve denizellik faktörlerine odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question