Question

Difficulty: HardTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye’deki kentsel yerleşmelerin fonksiyonel sınıflandırması yapılırken; kentin kuruluş yeri, ulaşım ağlarına olan mesafesi ve çevresindeki ekonomik faaliyetlerin niteliği esas alınır. Bazı liman şehirlerinde gelişim, doğrudan büyük sanayi tesislerinin varlığına bağlıyken, bazılarında ise coğrafi konumun sunduğu transit ticaret imkânları ve art bölge (hinterland) bağlantıları daha belirleyici olmuştur.

Buna göre, aşağıdaki liman şehirlerinden hangisinin gelişimi ve günümüzdeki ekonomik karakteri, diğerlerinden farklı olarak sanayi fonksiyonundan ziyade, daha çok iç bölgelerle olan transit taşımacılık ve ticari hareketliliğe dayanmaktadır?

  1. A
    İskenderun
  2. B
    İzmit (Kocaeli)
  3. C
    Samsun
  4. TrabzonAnswer
  5. E
    Aliağa

Answer

Şehirlerin fonksiyonel özelliklerini karşılaştırdığımızda, transit ticaret ve ulaşım avantajlarının sanayi faaliyetlerinin önüne geçtiği merkez Trabzon'dur.
Trabzon şehri, Karadeniz Bölgesi'nde yer almasına ve kısıtlı bir sanayi altyapısına sahip olmasına rağmen, tarih boyunca stratejik bir liman kenti olmuştur. Bu gelişimin temelinde, Doğu Anadolu'yu ve İran'ı Karadeniz'e bağlayan Zigana ve Kop geçitleri üzerinden gerçekleştirilen transit ticaret yer alır. Diğer liman kentlerinde ağır sanayi (demir-çelik, petrol) belirleyiciyken, bu şehirde ticari fonksiyon çok daha baskındır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki şehirlerin temel ekonomik faaliyetlerini analiz etmek.
İskenderun, Kocaeli ve Aliağa'nın ağır sanayi (demir-çelik, petrol rafinerisi) odaklı büyüdüğü, Samsun'un ise sanayi ve ticaretin iç içe geçtiği bir merkez olduğu görülür.
Fonksiyonel ayrımı yapabilmek için şehirlerin baskın ekonomik motorunu belirlemek gerekir.
2
Şehirlerin ulaşım ve hinterland avantajlarını değerlendirmek.
Trabzon, dağlık bir topoğrafyaya sahip olmasına rağmen Zigana ve Kop geçitleri sayesinde stratejik bir ticaret kapısıdır.
Transit ticaretin hangi şehirde lokomotif fonksiyon olduğunu anlamak için ulaşım koridorlarını incelemek gerekir.
3
Sanayi ve ticaret dengesini kıyaslayarak sonuca ulaşmak.
Trabzon'da sanayi tesislerinin (ağır sanayi bazında) en az seviyede olduğu, kentin gelişiminin tarihsel İpek Yolu'nun devamı niteliğindeki transit taşımacılığa dayandığı sonucuna varılır.
Soruda istenen 'sanayiden ziyade ticaret/ulaşım' kriterine en uygun örnek seçilir.

Key Concept

Şehirlerin Fonksiyonel Özellikleri ve Liman-Hinterland İlişkisi

Hints

1
Liman şehirlerinin gelişimi bazen sanayi tesislerine, bazen de sadece ticaret yolları üzerindeki konumlarına bağlıdır.
2
Seçeneklerdeki şehirlerden biri, Doğu Anadolu ve İran'ı Karadeniz'e bağlayan stratejik geçitlerin (Zigana ve Kop) ağzında yer almasıyla öne çıkar.
3
Bu şehir, diğerlerine kıyasla ağır sanayi yatırımlarının (demir-çelik, petrol rafinerisi, bakır işletme vb.) kentsel büyümede en az paya sahip olduğu merkezdir.

Practice More

Türkiye'deki diğer 'fonksiyonel değişim' örneklerini (örneğin Batman'ın bir köyden sanayi kentine dönüşümü) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question