Türkiye'de bitki coğrafyası üzerine yapılan araştırmalarda; çalı formasyonlarının (maki, garig, psödomaki) hem iklimsel sınırlarla hem de primer bitki örtüsünün beşerî faaliyetlerle tahrip edilmesi süreciyle yakından ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu toplulukların coğrafi dağılışı, tür bileşimi ve dikey yöndeki değişimleri belirli bir düzenlilik gösterir.
Buna göre, Türkiye'deki çalı formasyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Maki üst sınırının Akdeniz kıyılarında yaklaşık metre iken Marmara kıyılarında metreye kadar inmesi, enlem etkisine bağlı olarak sıcaklığın güneyden kuzeye azalmasının bir sonucudur.Answer
- BAbdestbozan, süpürge çalısı ve geven gibi türler; Akdeniz iklim bölgesinde makilerin aşırı tahrip edildiği alanlarda ortaya çıkan garig formasyonunun karakteristik elemanlarıdır.
- CPsödomakiler (yalancı maki), Karadeniz kıyı kuşağındaki nemli ormanların tahrip edildiği alanlarda gelişen ve sadece kışın yaprağını dökmeyen türlerden oluşan topluluklardır.
- DSandal, zeytin, zakkum ve kermes meşesi gibi maki türlerinin Akdeniz'den Ege'ye doğru yayılış göstermesi, bu bölgeler arasındaki boylam farkından kaynaklanan yerel saat değişimine bağlıdır.
- EGarigler, maki türlerine göre daha nemcil bir yapıya sahip oldukları için maki üst sınırının bittiği yüksek yükseltilerde iğne yapraklı ormanlarla geçiş kuşağı oluşturur.
Answer
Maki üst sınırının Akdeniz'den Marmara'ya doğru azalmasının temel nedeni enlem etkisine bağlı sıcaklık değişimidir.
Maki üst sınırının Akdeniz'den Marmara'ya doğru deniz seviyesine yaklaşması, enlem etkisinin bir sonucudur. Güneyden kuzeye gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı daralır, buna bağlı olarak sıcaklık ortalamaları düşer. Bitkilerin (makilerin) yaşaması için gerekli olan sıcaklık koşulları Marmara'da daha düşük seviyelerde bittiği için maki üst sınırı da Marmara'da Akdeniz'e göre daha alçaktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye'de Bitki Kuşaklarının Enlem-Sıcaklık İlişkisi
Estimated Time:1m 15s