Question

Difficulty: Very hard"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Kamu personelinin görev ve sorumluluklarını düzenleyen mevzuat metinleri ile resmî yazışmalarda dil bilgisi kurallarına riayet edilmesi, hukuksal geçerlilik ve anlam bütünlüğü açısından elzemdir.

Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kamu bürokrasisinde liyakat ve sadakat dengesinin tesisi öyle ki kurumsal verimliliği doğrudan müspet yönde etkileyecektir.
  2. Teftiş raporunda zikredilen usulsüzlüklerin, ilgili şube müdürlüğünde ki evrak kayıtlarıyla karşılaştırılması icap etmektedir.Answer
  3. C
    Meğerki tarafımıza tevdi edilen yetki belgelerinde bir tahrifat söz konusu olsun, o vakit idari tahkikatın derinleştirilmesi gerekebilir.
  4. D
    Müştekinin iddiaları doğrultusunda tanzim edilen tutanakta da görüldüğü üzere, olay mahallinin zamanında kontrol edilip edilmediği belirsizdir.
  5. E
    Dosyadaki eksikliklerin ikmal edilmesiyle birlikte, yürütmenin durdurulması talebinin reddedilmesi de hukuken öngörülebilir bir durumdur.

Answer

İlgili şube müdürlüğündeki evrak kayıtlarının karşılaştırılmasından bahseden seçenek hatalıdır; çünkü buradaki '-ki' eki sıfat türetmiştir ve bitişik yazılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekteki 'müdürlüğünde ki' ifadesinde yer alan 'ki', sıfat yapan ektir. 'Hangi evrak kayıtları?' sorusuna yanıt verdiği ve ismi nitelediği için kendinden önceki sözcüğe bitişik yazılması (müdürlüğündeki) gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını ve görevlerini tespit et.
İkinci cümlede 'müdürlüğünde ki' ifadesinde bir yazım tercihi yapıldığı görülmektedir.
Yazım kurallarını doğru uygulamak için yapının ek mi yoksa bağlaç mı olduğunu anlamak gerekir.
2
'ki' yapısının görevini test et (Örn: -ler eki getirme veya hangi sorusunu sorma).
'Hangi evrak kayıtları?' sorusuna 'müdürlüğündeki evrak kayıtları' cevabı verilmektedir. Bu bir sıfat tamlamasıdır.
Sıfat yapan '-ki' eki daima bitişik yazılır; bağlaç olan 'ki' ise genellikle ayrı yazılır.
3
Kalıplaşmış istisnaları (SOMBAHÇEM) ve bağlaç olan 'de'nin yazımını kontrol et.
'Meğerki' kalıplaşmış olduğu için bitişik, 'öyle ki' ise bağlaç öbeği olduğu için ayrı yazılmıştır.
İstisnai durumlar genel kuralın dışındadır ve ezbere bilinmelidir.

Key Concept

Sıfat yapan -ki ekinin yazımı ve bağlaç olan ki/de ayrımı

Hints

1
'ki'nin ek mi yoksa bağlaç mı olduğunu anlamak için kelimeye '-ler' çokluk ekini getirmeyi deneyin (müdürlüğündekiler); eğer anlamlı oluyorsa bitişik yazılmalıdır.
2
Cümledeki 'ki' hangi sorusuna cevap veriyorsa sıfat yapan ektir. 'Hangi evrak kayıtları?' sorusunu ilgili seçeneğe uygulayın.
3
'Öyle ki' ve 'Meğerki' kelimelerine dikkat edin. Biri her zaman ayrı yazılırken diğeri kalıplaştığı için bitişik yazılır.

Practice More

İstisnai olarak bitişik yazılan bağlaçları (SOMBAHÇEM) tekrar ederek bu konudaki karmaşıklığı giderebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleden çıkarma yöntemi: 'de' ve 'ki' yapılarını cümleden çıkardığınızda anlam tamamen bozuluyor veya 'hangi' sorusunun cevabı kayboluyorsa o yapı büyük ihtimalle ektir ve bitişik yazılmalıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question