Examkin

Question

Difficulty: MediumSadabat Paktı

19371937 yılında Tahran’daki Sadabat Sarayı’nda Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanan Sadabat Paktı, Atatürk Dönemi Türk dış politikasının Orta Doğu’daki en kapsamlı güvenlik iş birliği adımıdır.

Bu paktın oluşum süreci, amacı ve katılımcı devletleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İtalya’nın Habeşistan’ı işgal ederek Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da yayılmacı bir politika izlemesi paktın kurulmasında etkili olmuştur.
  2. B
    Suriye; Türkiye ile yaşadığı Hatay meselesi ve sınır anlaşmazlıkları nedeniyle bu bölgesel ittifakın dışında kalmıştır.
  3. C
    Paktın temel ilkeleri arasında üye devletlerin birbirlerinin iç işlerine karışmaması ve ortak sınırlara saygı duyması yer almaktadır.
  4. D
    Türkiye bu paktı imzalayarak Batı’da Balkan Antantı ile sağladığı güvenlik kuşağını Doğu sınırlarında da tamamlamayı amaçlamıştır.
  5. Paktın birincil hedefi, Sovyet Rusya’nın bölgedeki komünizm faaliyetlerini engellemek ve Orta Doğu’da bir Batı savunma bloğu oluşturmaktır.Answer

Answer

Paktın birincil hedefinin Sovyet Rusya’nın komünizm faaliyetlerini engellemek olduğu yönündeki ifade yanlıştır; zira pakt İtalyan yayılmacılığına karşı kurulmuştur ve o dönemde Sovyetler Birliği bu girişimi desteklemiştir.
Sadabat Paktı, Sovyet Rusya'ya karşı değil, Milletler Cemiyeti ilkeleri çerçevesinde ve özellikle İtalya'nın Habeşistan'ı işgalinden doğan tehlikeye karşı kurulmuştur. Sovyetler Birliği o dönemde paktın kurulmasına karşı çıkmamış, aksine destek vermiştir. Komünizm karşıtı ve Sovyet yayılmacılığına odaklı pakt, 19551955 yılındaki Bağdat Paktı'dır.

Step-by-Step Solution

1
Dönemin küresel siyasi konjonktürünü analiz etme
19301930’lu yılların sonunda temel tehdit Sovyetler değil, İtalya ve Almanya gibi revizyonist (yayılmacı) güçlerdir.
Paktların kuruluş amacını doğru saptamak için dönemin ana tehdit odağını bilmek gerekir.
2
Üye ve üye olmayan devletleri kontrol etme
Suriye'nin Hatay ve sınır sorunları nedeniyle katılmadığı, Türkiye, İran, Irak ve Afganistan'ın kurucu olduğu teyit edilir.
Bölgesel katılım dinamiklerini anlamak dış politikanın temelidir.
3
Sadabat Paktı ile Bağdat Paktı arasındaki farkı ayırt etme
19371937 Sadabat Paktı bölgesel barış odaklıyken, 19551955 Bağdat Paktı (CENTO) doğrudan Sovyet tehdidine karşı Batı desteğiyle kurulmuştur.
Kronolojik ve içeriksel karışıklığı gidermek doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Sadabat Paktı'nın (1937) temel amacı bölgesel saldırmazlık ve İtalyan yayılmacılığına karşı dayanışmadır; anti-Sovyet bir nitelik taşımaz.

Hints

1
Paktın imzalandığı 19371937 yılında Türkiye ile Sovyetler Birliği arasındaki ilişkilerin niteliğini düşünün.
2
Orta Doğu'da kurulan paktları kronolojik olarak ayırın: Biri İkinci Dünya Savaşı öncesi, diğeri Soğuk Savaş dönemidir.
3
Bağdat Paktı (19551955) Sovyet tehdidine karşıydı; Sadabat Paktı (19371937) ise İtalya'nın Habeşistan işgaline bir tepkiydi.

Practice More

Bağdat Paktı ile Sadabat Paktı'nın üye listelerini karşılaştırarak Pakistan'ın hangi paktta yer aldığını kontrol edebilirsiniz.

Alternative Method

Kronolojik eleme yöntemi: Şıklarda verilen olayların tarihlerini kıyaslayın. 'Sovyet yayılmacılığına karşı Batı Bloğu' kavramı İkinci Dünya Savaşı sonrasına (Truman Doktrini ve NATO süreci) aittir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Sadabat Paktı

More questions from this topic