Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Ulaşım Sistemleri

Türkiye'de yer şekillerinin uzanış doğrultusu, ulaşım sistemlerinin güzergâh maliyetleri ve teknik özellikleri üzerinde doğrudan etkilidir. Dağların kıyı çizgisine göre konumu, iç kesimlerle olan bağlantının kolaylığını veya zorluğunu belirlemektedir. Bu bilgiler ışığında, aşağıdaki güzergâhların hangisinde yapılacak bir demir yolu hattının, yer şekillerinden kaynaklanan maliyetinin diğerlerine göre daha düşük olması beklenir?

  1. A
    Antalya - Burdur hattı
  2. B
    Rize - Erzurum hattı
  3. İzmir - Afyonkarahisar hattıAnswer
  4. D
    Mersin - Niğde hattı
  5. E
    Sinop - Kastamonu hattı

Answer

İzmir - Afyonkarahisar hattı, Ege Bölgesi'ndeki graben sistemlerinin sağladığı doğal düzlükler sayesinde en düşük maliyetli güzergâhtır.
İzmir - Afyonkarahisar hattı güzergâhı, Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması sonucu oluşan Gediz ve Küçük Menderes gibi graben ovalarını takip eder. Bu ovalar deniz etkisinin ve ulaşımın iç kesimlere girmesini sağlayan doğal, düzlük alanlardır. Demir yolu yapımında eğim ve tünel ihtiyacı maliyeti belirleyen en büyük kalemler olduğundan, bu doğal koridorlar maliyeti diğer bölgelere göre belirgin şekilde azaltır.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'deki dağların genel uzanış doğrultusunu analiz et
Dağlar genellikle doğu-batı yönünde uzanır.
Ulaşım maliyetini belirleyen temel unsur, yolun dağları dik mi keseceği yoksa paralel mi ilerleyeceğidir.
2
Seçeneklerdeki bölgelerin kıyı-iç kesim ilişkisini değerlendir
Karadeniz ve Akdeniz'de dağlar kıyıya paraleldir (engel oluşturur), Ege'de ise diktir (geçit verir).
Paralel uzanış tünel gerektirirken, dik uzanış graben ovaları üzerinden kolay ulaşım sağlar.
3
En az engelli koridoru seç
İzmir - Afyonkarahisar güzergâhı, graben ovaları sayesinde en düşük eğimli yoldur.
Doğal çöküntü alanları (grabenler) tünel ihtiyacını minimuma indirerek birim maliyeti düşürür.

Key Concept

Dağların uzanış doğrultusunun ulaşım maliyetlerine etkisi

Hints

1
Dağların kıyıya 'dik' uzandığı bölgelerde ulaşım koridorları daha düzdür.
2
Ege Bölgesi'ndeki Horst-Graben sistemini ve bu sistemin iç kesimlere sağladığı kolaylığı hatırla.
3
Graben ovaları (çöküntü alanları) tünel ve viyadük yapım ihtiyacını en aza indirir.

Practice More

Limanların hinterland (art bölge) genişliği ile ulaşım maliyetleri arasındaki ilişkiyi incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Alternative Method

Harita üzerinde dağların denizden hemen sonra bir duvar gibi yükselmediği, vadilerin denizden içeriye doğru sokulduğu bölgeyi tespit etmek çözüme ulaştırır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question