Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelendiğinde; bazı özelliklerin yer şekilleri, yükselti ve denizellik gibi 'özel (göreceli)' konum şartlarına, bazılarının ise sadece enlem ve boylam derecelerine bağlı olan 'mutlak (matematik)' konum şartlarına dayandığı görülür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel konumunun bir sonucu değildir?

  1. A
    Asya ve Avrupa kıtaları arasında önemli ticaret yolları ve enerji koridorları üzerinde bulunması
  2. B
    Aynı gün içerisinde farklı bölgelerde hem kayak yapılabilmesi hem de denize girilebilmesi
  3. C
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin uzaması
  4. Kuzeyden esen rüzgarların hava sıcaklığını düşürürken, güneyden esenlerin artırmasıAnswer
  5. E
    Dağların uzanış doğrultusuna bağlı olarak iç kesimler ile kıyı kesimleri arasında belirgin iklim farklarının oluşması

Answer

Kuzeyden esen rüzgarların hava sıcaklığını düşürmesi, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de bulunmasının yani mutlak (matematik) konumunun bir sonucudur.
Rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkisi, bir yerin Ekvator'a veya kutuplara olan uzaklığıyla yani enlem etkisiyle açıklanır. Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için kuzeyinden esen rüzgarlar (Karayel, Yıldız, Poyraz) sıcaklığı düşürürken, güneyinden esenler (Lodos, Kıble, Samyeli) sıcaklığı artırır. Bu durum tamamen mutlak (matematik) konuma bağlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Kavramları Tanımla
Özel konum; yer şekilleri, yükselti, denizellik ve jeopolitik ile ilgilidir. Mutlak konum ise enlem ve boylam dereceleriyle ilgilidir.
Soruda istenen 'özel konum sonucu olmayanı' bulmak için ayrımı netleştirmek gerekir.
2
Seçenekleri Gruplandır
Ticaret yolları, yükseltiye bağlı sıcaklık değişimi ve yer şekillerine bağlı iklim çeşitliliği özel konum sınıfına girer.
Özel konum sonuçlarını eledikten sonra mutlak konum sonucuna ulaşılır.
3
Rüzgar Etkisini Analiz Et
Türkiye'de kuzeyden esen rüzgarlar kutup yönünden geldiği için soğuk, güneyden esenler ise Ekvator yönünden geldiği için sıcaktır.
Bu durum tamamen Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki enlem dereceleriyle (36-42 Kuzey) ilgilidir.

Key Concept

Mutlak (Matematik) ve Özel (Göreceli) Konum Farkı

Hints

1
Türkiye'nin yer şekillerine, yükseltisine ve çevresindeki denizlere bağlı özellikler 'özel konum'dur.
2
Sıcaklığın kuzeyden güneye değişmesi genellikle enlem (mutlak konum), batıdan doğuya değişmesi ise genellikle yükselti (özel konum) ile ilgilidir.
3
Kuzey Yarım Küre'de olduğumuz için kuzeyimizden gelen rüzgarların bizi üşütmesi matematiksel bir zorunluluktur.

Practice More

Mutlak konum sonuçlarını 'orta kuşak', 'Kuzey Yarım Küre' ve 'Yengeç Dönencesi'nin kuzeyi' şeklinde kategorize ederek çalışmak konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question