Question

Difficulty: HardAmasya Görüşmeleri

Amasya Görüşmeleri'nde Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti temsilcisi Salih Paşa arasında hazırlanan protokollerde; Mebusan Meclisi'nin açılması ve seçimlerin yapılması kararlaştırılmış, ancak Meclis'in toplanacağı yer konusunda ciddi bir görüş ayrılığı yaşanmıştır. Temsil Heyeti, güvenlik gerekçesiyle Meclis'in Anadolu'da toplanmasını ısrarla talep etmesine rağmen, İstanbul Hükümeti bu talebi reddetmiştir.

İstanbul Hükümeti'nin, Meclis'in Anadolu'da toplanmasına karşı çıkarken öne sürdüğü temel hukuki gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Anayasa (Kanun-i Esasi) hükümlerine göre Meclis'in ancak devlet merkezinde toplanabileceği kuralıAnswer
  2. B
    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinin Anadolu'da bir meclis toplanmasını yasaklaması
  3. C
    Sivas Kongresi'nde alınan kararların henüz Meclis-i Vükela tarafından resmen onaylanmamış olması
  4. D
    Amasya Genelgesi'nde belirtilen 'vatanın bütünlüğü' ilkesinin İstanbul dışında meclis kurularak zedeleneceği endişesi
  5. E
    Heyet-i Temsiliye'nin yürütme yetkisini tek başına kullanma isteğinin Divan-ı Hümayun geleneklerine aykırılığı

Answer

Anayasa (Kanun-i Esasi) hükümlerine göre Meclis'in ancak devlet merkezinde toplanabileceği kuralı doğru cevaptır.
Amasya Görüşmeleri sırasında imzalanan protokollerde Salih Paşa, Meclis'in İstanbul dışında toplanmasını şahsen kabul etse de; İstanbul'daki Meclis-i Vükela (Bakanlar Kurulu), Kanun-i Esasi uyarınca meclisin payitaht (başkent) dışında toplanamayacağını gerekçe göstererek bu maddeyi reddetmiştir. Bu durum, Amasya Görüşmeleri'nde üzerinde uzlaşılan ancak hayata geçirilemeyen en önemli maddelerden biridir.

Step-by-Step Solution

1
Tarafların tezlerini analiz etme
Temsil Heyeti güvenlik nedeniyle Anadolu'yu (Bursa, Eskişehir vb.) isterken, İstanbul Hükümeti otorite kaybı korkusuyla başkenti şart koşmuştur.
Meclis'in nerede toplanacağı, Milli Mücadele'nin hukuki zemine taşınması için kritik bir pazarlık konusudur.
2
Hukuki dayanağı belirleme
İstanbul Hükümeti, itirazını Kanun-i Esasi'ye (Anayasa) dayandırmıştır.
Anayasaya göre meclisin 'Payitaht' dışında toplanması hukuken mümkün görülmemiştir.

Key Concept

Amasya Görüşmeleri ve Mebusan Meclisi'nin Toplanma Yeri Sorunu

Hints

1
İstanbul Hükümeti'nin bir kararı reddetmek için en sık başvurduğu 'meşruiyet' aracı anayasadır.
2
Osmanlı Devleti'nin ilk ve tek anayasası olan Kanun-i Esasi'nin 'merkeziyetçi' hükümlerini hatırlayın.
3
Hükümet, 'Meclis ancak padişahın bulunduğu yerde (payitahtta) toplanabilir' kuralına sığınmıştır.

Practice More

Meclis-i Mebusan'ın İstanbul'da toplanmasının ardından yaşanan Misak-ı Milli kararları ve İstanbul'un işgali sürecini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question