Question

Difficulty: HardDış Borçlar Sorunu

Türkiye, 19281928 yılında alacaklı devletlerle imzaladığı Paris Sözleşmesi’ne rağmen, 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı’nın küresel etkileriyle ödeme güçlüğü içine girmiştir. Bu süreçte ABD Başkanı’nın önerisiyle borçların ertelenmesini öngören Hoover Moratoryumu’ndan yararlanan Türkiye, 19331933 yılında başta Fransa olmak üzere alacaklılarla yeniden masaya oturmuştur.

19331933 yılında imzalanan bu yeni borç sözleşmesinin, Türkiye’nin lehine sağladığı ve ödeme yükünü hafifleten en belirleyici teknik düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemelerin altın yerine kâğıt frangı üzerinden yapılması ve dış ticarette 'Takas (Clearing)' sisteminin uygulanmasıAnswer
  2. B
    Düyun-u Umumiye İdaresi'nin tüm yetkilerinin ve kurumun hukuki varlığının bu anlaşma ile tamamen sonlandırılması
  3. C
    Borçların tamamının, Musul petrollerinden elde edilecek %10\%10’luk hak karşılığında bir defada silinmesi
  4. D
    Alacaklı devletlerin borçları tamamen silerek Türkiye’ye hibe kredisi sağlamaya başlaması
  5. E
    Borç taksitlerinin, Boğazlar’dan geçen yabancı gemilerden alınan geçiş ücretlerine endekslenmesi

Answer

Ödemelerin altın yerine kâğıt frangı üzerinden yapılması ve dış ticarette 'Takas (Clearing)' sisteminin uygulanması
Doğru cevap, 19331933 yılında yapılan düzenlemenin temel teknik farkını ortaya koymaktadır. Altın yerine kâğıt frangı üzerinden ödeme yapılması, frangın değer kaybetmesiyle Türkiye'nin borç yükünü hafifletmiştir. Ayrıca 'Takas (Clearing)' sistemi ile Türkiye, dış ticaret yaptığı ülkelerden alacaklı olduğu tutarları borç taksitlerine saydırma imkanı bulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
19281928 ve 19331933 antlaşmaları arasındaki farkı analiz et.
19281928 anlaşması altın üzerinden ödemeyi öngörürken, 19331933 anlaşması kâğıt parayı esas almıştır.
Dünya Ekonomik Buhranı nedeniyle altının değer kazanması Türkiye'nin ödeme yükünü artırmıştır.
2
Hoover Moratoryumu'nun etkisini değerlendir.
Türkiye bu moratoryum sayesinde ödemelerini erteleyerek diplomatik bir koz elde etmiştir.
Küresel kriz tüm borçlu ülkeleri etkilediği için alacaklı devletler (başta Fransa) şartları yumuşatmak zorunda kalmıştır.
3
'Takas (Clearing)' sisteminin amacını kavra.
Döviz çıkışı yerine mal karşılığı ödeme yapılabilmesi sağlanmıştır.
Döviz rezervlerinin korunması ve yerli malı kullanımının teşvik edilmesi amaçlanmıştır.

Key Concept

1933 Borç Yapılandırması (Kâğıt Frank ve Takas Sistemi)

Hints

1
19291929 krizi sonrası dünyada döviz bulmak zorlaştığı için Türkiye 'mal karşılığı ödeme' teklif etmiştir.

Practice More

Hoover Moratoryumu'nun Türkiye ekonomisindeki korumacı-devletçi politikalara geçişle olan bağını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question