Question

19821982 Anayasası'nın 20172017 anayasa değişiklikleri ile düzenlenen güncel hükümleri uyarınca; Olağanüstü Hal (OHALOHAL) döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBKCBK) hukuki rejimi, yasama denetimi ve yargısal yolu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. OHALOHAL süresince çıkarılan ve Resmi Gazete'de yayımlandığı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, üç ay içerisinde Mecliste görüşülüp karara bağlanmadığı takdirde kendiliğinden yürürlükten kalkar.Answer
  2. B
    OHALOHAL Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, sadece sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebilir; kişi hakları ve siyasi haklara ilişkin düzenlemeler Meclis tarafından kabul edilmedikçe yargı denetimine tabidir.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi, OHALOHAL kararnamelerini hem şekil hem de esas bakımından denetleme yetkisine sahiptir; ancak bu denetim sadece OHALOHAL ilanını gerekli kılan sebeplerle sınırlıdır.
  4. D
    OHALOHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylandıktan sonra da "Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi" adını korur ve normlar hiyerarşisinde kanunların altında yer alır.
  5. E
    OHALOHAL kararnameleri ile getirilen düzenlemeler, sadece OHALOHAL süresiyle sınırlı kalmak zorundadır; bu kararnamelerle kanunlarda kalıcı değişiklikler yapılamaz.

Answer

Olağanüstü hal döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulur ve üç ay içinde Meclis tarafından karara bağlanmazlarsa kendiliğinden yürürlükten kalkarlar.
Doğru ifade, Anayasa'nın 119. maddesinde yer alan prosedürü tam olarak yansıtmaktadır. Olağanüstü hal kararnameleri, Resmi Gazete'de yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulur ve Meclis tarafından üç ay içinde bir karar verilmezse hukuken geçersiz hale gelerek yürürlükten kalkarlar.

Step-by-Step Solution

1
OHALOHAL Kararnamesinin İhdası ve Yayımı
Cumhurbaşkanı, OHALOHAL süresince gerekli gördüğü konularda kararname çıkarır ve bu kararname Resmi Gazete'de yayımlanır.
OHALOHAL yönetiminin hızlı karar alma ihtiyacını karşılamak.
2
TBMM'ye Sunulma Süreci
Kararname, yayımlandığı gün TBMM'nin onayına sunulur.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetimini sağlamak.
3
Süresel Denetim (33 Ay Kuralı)
Meclis, kararnameyi en geç 33 ay içinde görüşüp karara bağlamak zorundadır.
Anayasa'nın 119/6 maddesindeki amir hüküm gereğince demokratik denetimi süreye bağlamak.
4
Yaptırımın Uygulanması
Eğer 33 ay içinde Meclis bir karar vermezse, kararname kendiliğinden (ipso jure) yürürlükten kalkar.
Belirsizliği önlemek ve kararnamenin kalıcı bir kanun gibi denetimsiz uygulanmasını engellemek.

Key Concept

OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yasama Denetimi ve Hukuki Akıbeti

Hints

1
20172017 anayasa değişikliklerinden sonra yürütmenin bu olağanüstü yetkileri üzerinde Meclisin 'süreli' bir denetimi olduğunu unutmayın.
2
OHALOHAL kararnamelerinin Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenip denetlenemediğini (Madde 148148) hatırlayın.
3
Eğer Meclis sessiz kalırsa, kararnamenin akıbeti ne olur? 33 ay kuralı burada anahtar noktadır.

Practice More

OHAL ilan kararının süresi (en fazla 6 ay) ile OHAL'in uzatılma süresi (en fazla 4 ay) arasındaki farkları ve TBMM'nin bu süreçteki yetkilerini içeren bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s