Examkin

Question

Difficulty: HardHatay Sorunu ve Anavatana Katılması

Hatay Sorunu'nun diplomatik çözüm sürecinde Milletler Cemiyeti tarafından kabul edilen 1937 Statüsü (Sandler Raporu hükümleri) ve bu statüye dayalı olarak kurulan düzen ile 1938-1939 yılları arasındaki gelişmeler karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

  1. A
    1937 Statüsü'ne göre Hatay; iç işlerinde tam bağımsız, dış işlerinde Suriye'ye bağlı "ayrı bir varlık" (entité distincte) olarak tanımlanmıştır.
  2. B
    1938 yılında kurulan Hatay Devleti'nin cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen, ilk ve tek başbakanlığına ise Abdurrahman Melek getirilmiştir.
  3. C
    1937 Statüsü uyarınca bölgenin güvenliğini sağlamak amacıyla Hatay'ın silahsızlandırılması ve tarafsızlığının korunması temel bir kural olarak belirlenmiştir.
  4. 1939 yılında Hatay’ın Türkiye’ye katılımını sağlayan antlaşma, Milletler Cemiyeti Genel Kurulu'nda oylanarak uluslararası bir "Cemiyet Kararı" olarak yürürlüğe girmiştir.Answer
  5. E
    1938'de kurulan Bağımsız Hatay Devleti'nin anayasası, Türkiye ve Fransa temsilcilerinin de katılımıyla 1937 yılında Cenevre'de hazırlanan metne dayanmaktadır.

Answer

1939 yılında Hatay'ın Türkiye'ye katılımını sağlayan antlaşmanın Milletler Cemiyeti kararıyla değil, Türkiye ve Fransa arasındaki ikili bir antlaşma ile gerçekleştiği bilgisi yanlıştır.
Hatay'ın Türkiye'ye katılması süreci 23 Haziran 1939 tarihinde Ankara'da imzalanan 'Türkiye ile Fransa Arasında Hatay Topraklarının Türkiye'ye İadesine Dair Antlaşma' ile kesinleşmiştir. Bu antlaşma Milletler Cemiyeti'nin bir kararı veya oylaması değil, Türkiye ve Fransa arasındaki ikili bir diplomasi ürünüdür. Avrupa'da II. Dünya Savaşı tehdidinin artması, Fransa'nın Türkiye'yi kendi yanına çekmek istemesiyle bu ikili uzlaşı mümkün olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
1937 Statüsü'nün (Sandler Raporu) içeriğini değerlendir.
Hatay'ın 'ayrı bir varlık' olarak tanımlandığı, resmi dillerinin belirlendiği ve iç işlerinde bağımsız olduğu doğrulanır.
Uluslararası statünün sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
1938 Hatay Devleti'nin kuruluş aşamasını ve kadrosunu incele.
Tayfur Sökmen (CB) ve Abdurrahman Melek (Başbakan) isimlerinin doğruluğu teyit edilir.
Siyasi yapının aktörlerini belirlemek için gereklidir.
3
1939 katılım sürecinin hukuki dayanağını analiz et.
Sürecin Milletler Cemiyeti bünyesinde değil, Avrupa'daki savaş tehdidi nedeniyle Türkiye ve Fransa arasında imzalanan ikili Ankara Antlaşması ile tamamlandığı görülür.
Diplomatik çözümün son aşamasındaki 'ikili diplomasi' vurgusunu yakalamak için gereklidir.

Key Concept

Hatay Sorunu'nun çözümünde Milletler Cemiyeti (çok taraflı) aşamasından, Türkiye-Fransa (ikili) antlaşması aşamasına geçiş.

Hints

1
Hatay Sorunu'nun başındaki 'uluslararası (çok taraflı)' diplomasi ile sonundaki 'ikili (TR-FR)' diplomasi farkına odaklanın.

Practice More

1939 Ankara Antlaşması'nın imzalandığı dönemde Avrupa'daki genel siyasi durumu (II. Dünya Savaşı öncesi bloklaşmalar) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Hatay Sorunu ve Anavatana Katılması

More questions from this topic