Question

Difficulty: MediumHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Medeni Kanun uyarınca, bir uyuşmazlığın çözümünde ne yazılı ne de yazısız bir kuralın bulunmadığı durumlarda (hukuk boşluğu), hâkimin hukuk yaratarak karar vermesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Hâkimin yarattığı kural sadece o uyuşmazlığın tarafları için geçerlidir ve genel bir norm niteliği taşımaz.Answer
  2. B
    Hâkimin bu şekilde oluşturduğu kural, tüm benzer uyuşmazlıklar için bağlayıcı bir genel hukuk kaynağı haline gelir.
  3. C
    Hâkimin yarattığı kural, normlar hiyerarşisinde kanunların üzerinde bir güce sahip olur.
  4. D
    Hâkimin uyuşmazlığa uyguladığı bu kural, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer.
  5. E
    Hâkimin hukuk yaratarak verdiği karar, zamanla kendiliğinden bir örf ve âdet hukuku kuralına dönüşür.

Answer

Hâkimin yarattığı kuralın sadece o davanın taraflarını bağlaması ve genel bir norm niteliği taşımaması
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine göre hâkim, hukuk boşluğu durumunda kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Ancak bu 'hukuk yaratma' faaliyeti sonucunda ortaya çıkan kural, yasama organının çıkardığı kanunlar gibi genel ve soyut değildir. Bu kural sadece o davanın taraflarını ve uyuşmazlık konusunu bağlayan, davanın sonucuna yönelik münferit bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

1
Hukukun uygulanma sırasını kontrol et.
Hâkim önce yazılı kaynaklara (kanun, yönetmelik vb.), sonra yazısız kaynaklara (örf ve âdet) bakmalıdır.
Türk hukuk sisteminde kaynakların hiyerarşik bir uygulanma sırası vardır.
2
Boşluk türünü tespit et.
Yazılı kaynak yoksa 'kanun boşluğu', hem yazılı hem yazısız kaynak yoksa 'hukuk boşluğu' oluşur.
Hâkimin hukuk yaratma yetkisi sadece hukuk boşluğu durumunda ortaya çıkar.
3
Hâkimin hukuk yaratma yetkisinin sınırlarını belirle.
Hâkimin yarattığı kural davanın taraflarıyla sınırlıdır (münferit) ve genel bir kanun gücünde değildir.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği, genel kural koyma yetkisi yasama organına aittir.

Key Concept

Hâkimin Hukuk Yaratması ve Bağlayıcılığı

Hints

1
Hâkimin bir uyuşmazlığı çözerken kural koyması, onun yasama organı gibi genel bir yetkiye sahip olduğu anlamına mı gelir?
2
Hâkimin hukuk yaratması, Medeni Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen ve sadece kanunda ve örf-âdet hukukunda hüküm bulunmadığında başvurulan bir yöntemdir.
3
Yaratılan bu kuralın bağlayıcılığı, uyuşmazlığın tarafları ile sınırlıdır; yani münferit bir nitelik taşır.

Practice More

Hâkimin hukuk yaratması ile 'İçtihadı Birleştirme Kararları' arasındaki bağlayıcılık farkını inceleyerek hukuk kaynakları konusunu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Uyuşmazlıkların çözümünde mahkeme kararlarının (İçtihadı Birleştirme Kararları hariç) sadece 'yardımcı kaynak' olduğunu hatırlamak, doğru cevaba ulaşmayı kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question