Question

Difficulty: HardTürkiye'de Tarım

Türkiye'de belirli bir tarım ürününün üretim alanları ve bölge ekonomisindeki rolleri; sulama olanaklarının gelişmesi, tohum ıslahı ve modern tarım yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla büyük bir değişim göstermiştir. Aşağıdaki tabloda, bu tarım ürününün yıllara göre toplam üretim miktarının bölgeler arasındaki yaklaşık dağılımı (%) verilmiştir:

Bölge1980 (%)2026 (Tahmini %)
Karadeniz6511
Akdeniz1849
Güneydoğu Anadolu226
Diğer1514

Tablodaki veriler ve günümüz Türkiye ekonomisinin coğrafi koşulları dikkate alındığında, söz konusu ürün ve üretim değişimiyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

  1. Karadeniz Bölgesi'nin üretim payındaki dramatik düşüşün temel nedeni, bölgedeki yağış rejiminin değişmesi ve ürünün doğal yetişme koşullarının ortadan kalkmasıdır.Answer
  2. B
    Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde sulama imkanlarının artması, bu ürünün temel ürünün ardından 'ikinci ürün' olarak yetiştirilmesine olanak sağlamıştır.
  3. C
    Ürün, başlangıçta Karadeniz'de yerel halkın temel gıda maddesiyken; diğer bölgelerde sanayi hammaddesi (yem, yağ, nişasta) olarak ekonomik değer kazanmıştır.
  4. D
    Güneydoğu Anadolu'nun toplam üretimdeki payının yükselmesinde, Bölgesel Kalkınma Projeleri (GAP) kapsamında sulanan tarım alanlarının genişlemesi belirleyicidir.
  5. E
    Akdeniz havzasında modern (intansif) tarım yöntemlerinin yaygın olarak kullanılması, birim alandan alınan verimin Karadeniz kıyılarına göre daha yüksek olmasını sağlamıştır.

Answer

Karadeniz Bölgesi'nin üretim payındaki düşüşün iklim değişikliğine bağlanması yanlıştır çünkü bölgenin doğal koşulları hala uygundur; değişim diğer bölgelerdeki ekonomik kapasite artışından kaynaklanır.
Karadeniz Bölgesi'nde mısırın doğal yetişme koşulları (her mevsim yağış, nem) hala mevcuttur. Tablodaki düşüş, Karadeniz'de üretimin imkansızlaşmasından değil; Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da sulama ile yapılan modern ve ticari üretimin toplam miktarının Karadeniz'i çok geride bırakmasından kaynaklanan 'oransal' bir düşüştür.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki verileri analiz etme
Ürünün 1980'de Karadeniz'de yoğunlaştığı, 2026'da ise Akdeniz ve Güneydoğu'ya kaydığı görülmektedir.
Tablo, ürünün coğrafi dağılımındaki değişimi sayısal olarak ortaya koyar.
2
Ürünü tanımlama
Bu ürün mısırdır.
Türkiye'de doğal yetişme alanı Karadeniz olup, sulamayla Akdeniz ve GAP bölgelerinde üretimi en çok artan ürün mısırdır.
3
Pay değişiminin nedenlerini sorgulama
Karadeniz'de mısır hala yetişebilir ancak diğer bölgelerdeki devasa ticari üretim (ikinci ürün ekimi, sanayi talebi) Karadeniz'in 'yüzdelik payını' düşürmüştür.
Bir bölgenin payının azalması, o bölgede üretimin durduğu veya iklimin bozulduğu anlamına gelmez; diğer bölgelerin çok daha fazla ürettiği anlamına gelir.

Key Concept

Tarımsal Üretimde Bölgesel Pay Değişimi ve Modernizasyon

Hints

1
Tablodaki 1980 verisi, ürünün 'doğal olarak' nerede yetiştiğini, 2026 verisi ise 'ticari olarak' nerede yoğunlaştığını gösterir.
2
Karadeniz'de ürünün payının %65'ten %11'e düşmesi, Karadeniz'de hiç üretilmediği anlamına mı gelir, yoksa diğerlerinin çok daha fazla ürettiği anlamına mı?

Practice More

Mısırın yanı sıra ayçiçeği ve şeker pancarının üretim alanlarındaki sulama odaklı değişimleri incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question