Question

Difficulty: Very hardYazımı Karıştırılan Sözcükler

Türkçede bazı sözcüklerin yazımı, günlük kullanımda yerleşmiş yanlışlar, köken özellikleri veya ek alırken uğradıkları ses değişimleri nedeniyle karıştırılabilmektedir. Özellikle resmî metinlerde ve kamu hukukunu ilgilendiren yazışmalarda bu tür hatalar metnin niteliğini ve ciddiyetini olumsuz etkiler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Kurumun stratejik planında yer alan hedeflerin gerçekleştirilmesi için birimler arası iş birliği ve eş güdüm faaliyetleri artırılmalıdır.
  2. Yapılan yasal düzenleme, Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibariyle yürürlüğe girerek tüm vatandaşlar için bağlayıcı olacaktır.Answer
  3. C
    Mülakat sürecinde adayların mesleki yetkinliklerinin yanı sıra genel kültür ve muhakeme yetenekleri de komisyonca değerlendirilmektedir.
  4. D
    Vatandaşların kamu hizmetlerinden yararlanırken karşılaştıkları sorunları bildirmeleri için e-devlet üzerinden yeni bir kanal açılması öngörülmüştür.
  5. E
    Uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan bu rapor, çevresel sürdürülebilirlik konusundaki temel kriterleri ve çözüm önerilerini içermektedir.

Answer

Yeni yasal düzenlemenin yürürlüğe giriş tarihinden bahsedilen cümlede 'itibariyle' sözcüğü yanlış yazılmıştır; kelimenin doğru biçimi 'itibarıyla' olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'itibariyle' sözcüğü hatalıdır. Türk Dil Kurumu'na göre zaman bildiren ve 'başlayarak' anlamı katan bu sözcüğün doğru yazımı 'itibarıyla' şeklindedir. Kelimenin kökü olan 'itibar' sözcüğüne gelen eklerin ünlü uyumuna ve yapıya uygun hali bu biçimdedir.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki teknik ve resmî terimlerin (Resmî, yayımlanmak, iş birliği, öngörmek, itibarıyla) yazımını kontrol et.
'Resmî Gazete' tamlamasındaki 'i' harfinin nispet eki (şapkalı) olması ve 'yayımlanmak' sözcüğünün basılı eserler için 'm' harfiyle yazılması doğrudur.
KPSS düzeyindeki sorularda bu tür ince ayrıntılar çeldirici olarak kullanılır.
2
Zaman bildiren 'itibar' kökenli zarfın yazımını incele.
Dilimizde '...-den başlayarak' anlamında kullanılan sözcük 'itibariyle' değil, 'itibarıyla' (itibar + -ı + -y + -la) şeklinde türetilmiştir.
TDK güncel yazım kılavuzu 'itibariyle' formunu kabul etmemekte, sadece 'itibarıyla' formuna yer vermektedir.
3
Diğer birleşik kelimelerin (iş birliği, yanı sıra, öngörmek) yazım kurallarıyla tutarlılığını onayla.
'İş birliği' ve 'yanı sıra' ayrı; 'öngörmek' ise kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır.
Bu kelimelerin doğru yazıldığından emin olarak yanlış olan seçeneği teyit et.

Key Concept

Bazı Arapça kökenli kelimelerin Türkçe eklerle (vasıta hali gibi) birleşirken oluşturduğu özgün yazım kalıpları ve resmî terminoloji imlası.

Hints

1
Cümlelerdeki 'Resmî', 'iş birliği' ve 'itibariyle' gibi teknik ve resmî yazışma terimlerine odaklanın.
2
Özellikle zaman bildiren ve '-den başlayarak' anlamı veren sözcüğün TDK sözlüğündeki ses yapısını kontrol edin.
3
'İtibarıyla' sözcüğü sıklıkla 'itibariyle' şeklinde yanlış telaffuz edilir ve yazılır; oysa doğru yazım kalın ünlülerle biten halidir.

Practice More

Benzer şekilde 'unvan', 'doküman', 'inisiyatif' ve 'mütevazı' gibi resmî dilde sıkça geçen kelimelerin güncel TDK yazımlarını gözden geçirebilirsiniz.

Alternative Method

Yazımı karıştırılan kelimeleri elerken 'Resmî' (nispet i'si) ve 'yayımlanmak' (basılı yayın) gibi KPSS'de sıkça sorulan kalıpların doğruluğunu teyit ederek seçenek sayısını azaltabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question