Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin büyümesinde ve fonksiyonel çeşitlilik kazanmasında, ana ulaşım yollarının kavşak noktasında bulunmaları (ulaşım fonksiyonu) belirleyici bir rol oynamıştır. Bu özelliğe sahip şehirler, çevrelerindeki yerleşim birimleri için aynı zamanda birer ticaret ve hizmet merkezi haline gelmişlerdir. Buna göre, aşağıdaki şehirlerden hangisinin kentsel gelişiminde 'ulaşım ve kavşak noktası olma' fonksiyonunun payı diğerlerine göre daha azdır?

  1. A
    Afyonkarahisar
  2. B
    Kayseri
  3. C
    Aksaray
  4. D
    Gaziantep
  5. ArtvinAnswer

Answer

Artvin şehri, engebeli yer şekilleri ve ana ulaşım güzergâhlarına sapa kalan konumu nedeniyle kentsel gelişiminde ulaşım fonksiyonunun en az etkili olduğu seçenektir.
Artvin şehri, Doğu Karadeniz'in son derece engebeli ve dağlık arazisinde kurulu olması sebebiyle Türkiye'nin ana ulaşım akslarının (kavşak noktalarının) uzağında kalmıştır. Diğer seçeneklerde yer alan Afyonkarahisar, Kayseri, Aksaray ve Gaziantep ise bulundukları bölgenin en önemli geçiş güzergâhları üzerinde yer alarak 'ulaşım ve ticaret' fonksiyonuyla ön plana çıkan kentsel yerleşmelerdir.

Step-by-Step Solution

1
Ulaşım fonksiyonunun şehirler üzerindeki etkisini tanımla.
Bir şehrin ana yolların kesişiminde (kavşak) olması, ticaretin ve nüfusun artmasını sağlar.
Ulaşım ağlarına yakınlık, mal ve hizmet akışını kolaylaştırarak şehrin cazibe merkezi olmasını sağlar.
2
Seçeneklerdeki şehirlerin coğrafi konumlarını ve ulaşım ağlarındaki yerlerini analiz et.
Afyonkarahisar, Kayseri, Aksaray ve Gaziantep Türkiye'nin en bilinen 'kavşak noktası' şehirlerindendir.
Bu iller düzlük arazilerde veya geniş vadilerde yer alarak farklı bölgeleri birbirine bağlayan stratejik geçiş noktalarıdır.
3
Artvin'in yer şekillerini ve ulaşım bağlantılarını değerlendir.
Artvin, Doğu Karadeniz'in iç kesimlerinde, oldukça dağlık ve sapa bir konumdadır.
Yüksek ve engebeli topoğrafya, ana transit yolların bu şehrin içinden geçmesini zorlaştırmış ve şehrin bir kavşak noktası olmasını engellemiştir.

Key Concept

Ulaşım Fonksiyonu ve Kavşak Noktası Şehirleri

Hints

1
Şehirlerin coğrafi konumlarını ve hangisinin ana yolların geçtiği düzlüklerde, hangisinin ise dik yamaçlarda olduğunu düşünün.
2
Seçeneklerden biri Karadeniz'in engebeli iç kesimlerinde yer alırken, diğer dördü Türkiye'nin stratejik geçiş güzergâhları üzerindeki merkezi düğüm noktalarıdır.
3
Afyonkarahisar 'kavşakların şehri' olarak bilinirken; Artvin, sarp dağlar ve vadiler arasında kaldığı için ana ulaşım koridorlarının uzağındadır.

Practice More

Liman şehirlerinin fonksiyonlarını incelerken Sinop ve İzmir arasındaki hinterland farkına odaklanarak ulaşım-gelişim ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question