Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

1923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan "Boğazlar'ın yönetimi, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılacaktır." hükmü, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu düzenlemenin Türkiye Cumhuriyeti açısından doğurduğu en önemli hukuki ve siyasi sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan son engelin de ortadan kalkmasıAnswer
  2. B
    Boğazlar'ın uluslararası ticaret gemilerine ilk kez açılması
  3. C
    Türkiye'nin Batı Bloku içerisinde yer almaya başlaması
  4. D
    Lozan Barış Antlaşması'nın tüm hükümlerinin geçersiz sayılması
  5. E
    Milletler Cemiyeti'nin Boğazlar üzerindeki denetiminin artması

Answer

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile komisyonun kaldırılması, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki kısıtlanmış egemenlik haklarını tam ve mutlak hale getirmiştir.
Lozan Sözleşmesi'ndeki komisyon yapısı Türkiye'nin egemenlik haklarına gölge düşürmekteydi. Montrö Sözleşmesi bu komisyonu lağvederek yönetim yetkisini kayıtsız şartsız Türkiye'ye vermiş, böylece Misak-ı Milli hedefleri doğrultusunda tam bağımsızlık sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan rejimindeki kısıtlamayı analiz et
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmış ve kıyıları askerden arındırılmıştı.
Bu durum Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki tam hakimiyetini ve güvenliğini engelliyordu.
2
Montrö ile gelen değişikliği belirle
1936 Montrö Sözleşmesi ile bu uluslararası komisyon kaldırıldı ve yetkileri Türk Devleti'ne devredildi.
Komisyonun kaldırılması, egemenliğin önündeki hukuki engelin kalkması demektir.
3
Siyasi ve hukuki sonucu değerlendir
Türkiye, Boğazlar üzerinde 'Tam Egemenlik' (Full Sovereignty) hakkını elde etti.
Artık Boğazlar'da hem yönetim hem de savunma tamamen Türk devletinin kontrolündedir.

Key Concept

Tam Egemenlik ve Ulusal Bağımsızlık

Hints

1
Lozan'daki komisyonun başkanı Türk olsa bile, kararların uluslararası bir heyetle alınması bağımsızlığa uygun mudur?
2
Bir devletin kendi topraklarında yönetim ve savunma yetkisini tek başına kullanmasına ne ad verilir?
3
Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması, Boğazlar üzerindeki kısıtlamaların sona erdiğini gösterir.

Practice More

Montrö Sözleşmesi'nin imzalanmasına zemin hazırlayan dünya siyasetindeki (Almanya ve İtalya'nın yayılmacı politikaları) gelişmeleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question