Examkin

Question

Difficulty: MediumGazneliler

Kurulduğu coğrafya itibarıyla Afgan, Hint, Fars ve Türk topluluklarını bünyesinde barındıran Gazneliler; Sultan Mahmut döneminde Hindistan'a İslamiyet'i taşımış ve El-Biruni gibi alimlere ev sahipliği yapmışlardır. Fakat bu genişleme ve kültürel ihtişam, Selçuklulara karşı kaybedilen Dandanakan Savaşı sonrasında devletin siyasi birliğini korumasına yetmemiştir.

Buna göre, Gaznelilerin askeri ve kültürel açıdan çok güçlü olduğu bir dönemde, Selçuklular karşısında alınan bir yenilgiyle hızla dağılma sürecine girmesinin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Etnik çeşitliliğin fazla olması ve toplumsal birliğin tam sağlanamamasıAnswer
  2. B
    Sultan unvanının Abbasi halifesi tarafından geri alınması
  3. C
    Hindistan seferleri nedeniyle ordunun savaş disiplinini tamamen kaybetmesi
  4. D
    Devlet merkezinin Gazne'den Lahor'a taşınarak otorite boşluğu yaratılması
  5. E
    Geleneksel Türk veraset sisteminin ilk kez bu devlette terk edilmiş olması

Answer

Gaznelilerin hızla dağılmasının temel nedeni, egemenlikleri altındaki halkın ve ordunun çok farklı etnik gruplardan (Afgan, Hint, Fars, Türk) oluşması, yani kozmopolit yapısıdır.
Gazneliler, Karahanlıların aksine homojen bir Türk nüfusuna dayanmıyordu. Orduda ve yönetimde Gurlular, Hintliler, Farslar ve Türkler bir aradaydı. Dandanakan Savaşı gibi büyük bir mağlubiyet merkezi otoriteyi sarsınca, ortak bir milli ideal etrafında birleşmeyen bu farklı grupların devlete bağlılığı azaldı ve devlet hızla parçalanma sürecine girdi.

Step-by-Step Solution

1
Devletin etnik yapısını analiz etme
Gaznelilerin Afganistan ve Hindistan gibi çok uluslu bir coğrafyada kurulduğu tespit edilir.
Devletin toplumsal temellerini anlamak için etnik yapı kritiktir.
2
Dandanakan Savaşı'nın etkisini değerlendirme
Yenilgi sonrası merkezi otoritenin sarsıldığı görülür.
Siyasi krizlerin çok uluslu yapılardaki yansımasını ölçmek gerekir.
3
Zayıf milli bağların sonuçlarını yorumlama
Milli birlik ve beraberliğin (asabiyet duygusunun) Karahanlılar gibi devletlere oranla daha zayıf olması nedeniyle devletin hızla çözüldüğü sonucuna varılır.
Kozmopolit yapı ile devletin ömrü arasındaki ilişki kurulur.

Key Concept

Kozmopolit Yapı ve Merkezi Otorite İlişkisi

Hints

1
Gaznelilerin kurulduğu coğrafyanın (Afganistan ve Kuzey Hindistan) demografik yapısını düşünün.
2
Karahanlılar saf Türk devleti özelliği gösterirken, Gaznelilerin 'kozmopolit' (çok uluslu) bir yapıda olduğunu hatırlayın.
3
Bir devletin ordusunda ve halkında ortak bir dil ve kültür birliği yoksa, büyük bir yenilgi sonrası merkezi otoriteyi korumak neden zorlaşır?

Practice More

Karahanlılar ve Gaznelilerin yıkılış süreçlerini 'etnik yapı' üzerinden karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Gazneliler

More questions from this topic