Question

Difficulty: MediumSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

Yeni Türk Devleti'nde 2727 Ekim 19231923 tarihinde Ali Fethi (Okyar) Bey'in istifasıyla başlayan ve hükümetin bir türlü kurulamaması nedeniyle "Ekim Bunalımı" olarak adlandırılan siyasi krizi kesin olarak çözen gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Saltanatın kaldırılması
  2. B
    Ankara'nın resmen başkent ilan edilmesi
  3. Cumhuriyetin ilan edilmesiAnswer
  4. D
    Halifeliğin kaldırılması
  5. E
    Şer'iye ve Evkaf Vekâleti'nin kapatılması

Answer

1923 yılında yaşanan hükümet bunalımı, Cumhuriyetin ilan edilmesi ve Kabine Sistemi'ne geçilmesiyle çözülmüştür.
Cumhuriyetin ilanı, devletin yönetim şeklini netleştirirken aynı zamanda yürütme organının oluşumunu düzenleyen Kabine Sistemi'ni getirmiştir. Bu sistemde Başbakanın kendi bakanlarını seçebilmesi, mecliste tek tek oylama yapılmasından kaynaklanan tıkanıklığı (Ekim Bunalımı) ortadan kaldırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Krizin kaynağını belirleme
Meclis Hükümeti Sistemi'nde bakanların meclis tarafından tek tek seçilmesi, uyumlu bir kurul oluşturulmasını zorlaştırmış ve Ali Fethi Bey'in istifasıyla hükümetin kurulamamasına yol açmıştır.
Sistemsel tıkanıklığın nedenini anlamak sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Sistem değişikliği ihtiyacını analiz etme
Hükümet krizini aşmak için Başbakanın bakanları seçtiği ve meclisten güvenoyu aldığı 'Kabine Sistemi'ne geçilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Yürütme erkinin daha hızlı ve düzenli çalışması için model değişikliği şarttır.
3
İnkılap ile ilişkilendirme
29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edilerek devletin adı ve yönetim şekli belirlenmiş, aynı zamanda Kabine Sistemi'ne geçiş yapılarak 'Ekim Bunalımı' sonlandırılmıştır.
Cumhuriyetin ilanı sadece bir rejim değişikliği değil, aynı zamanda idari bir reformdur.

Key Concept

Meclis Hükümeti Sistemi'nden Kabine Sistemi'ne Geçiş

Hints

1
Bu kriz, I. TBMM'den miras kalan 'Meclis Hükümeti Sistemi'nin artık işlemediğini kanıtlamıştır.
2
Krizin çözümü için devlet başkanlığı makamının ve hükümet kurma yetkisinin netleşmesi gerekiyordu; bu da 29 Ekim'de gerçekleşti.
3
Ali Fethi Okyar Bey'in istifası, Meclis içinden bakanların tek tek seçilememesi nedeniyle bir tıkanıklığa yol açmıştı. Bu tıkanıklık Kabine Sistemi'ne geçişle aşılmıştır.

Practice More

Cumhuriyetin ilanı ile çözülen 'Devlet Başkanlığı' ve 'Rejim Belirsizliği' konularını da inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question