Anayasa hukukunda kurucu iktidar teorisi uyarınca, tali kurucu iktidar mevcut bir anayasayı yine o anayasanın öngördüğü kurallar ve sınırlar dahilinde değiştirme yetkisini ifade ederken; asli kurucu iktidar herhangi bir hukuki metne bağlı olmaksızın yeni bir düzen kurma gücünü temsil eder. Tali kurucu iktidarın kullanımı sırasında, anayasanın değiştirilmesi yasaklanmış (maddi sınırlama) hükümlerinin hukuken geçerli bir usulle ancak bu yasağa rağmen değiştirilmeye çalışılması durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Yapılan değişiklikler mevcut anayasal düzenin hukuki sürekliliğini kestiği için teknik anlamda yeni bir asli kurucu iktidar kullanımı niteliği kazanır.Answer
- BAnayasanın öngördüğü şekli usullere ve oylama nisaplarına uyulduğu sürece, maddi sınırların ihlal edilmesi tali kurucu iktidarın yetki alanı içinde kabul edilir.
- CDeğiştirme yasaklarının ihlali durumunda işlem, yasama organının kurulmuş iktidar sıfatıyla gerçekleştirdiği bir parlamento kararı statüsüne dönüşür.
- DMaddi sınırların aşılması, anayasanın çerçeve anayasa özelliğine sahip olduğunu ve tali iktidarın her türlü düzenleme yetkisine sahip olduğunu kanıtlar.
- ETali kurucu iktidarın maddi sınırları aşması durumunda, bu işlem yürütme organının olağanüstü dönemlerdeki düzenleyici işlem yetkisi kapsamında meşruiyet kazanır.
Answer
Maddi sınırların ihlal edilmesi hukuki sürekliliği kestiği için bu durum yeni bir asli kurucu iktidar kullanımı niteliği taşır.
Tali kurucu iktidar, varlığını borçlu olduğu anayasa tarafından sınırlandırılmıştır. Eğer bu iktidar, anayasanın 'değiştirilemez' dediği hükümleri değiştirmeye kalkarsa, bu eylem mevcut anayasal sistemin sınırlarını yıkar. Hukuk teorisinde mevcut sistemin sınırlarını yıkan ve yeni bir düzen getiren her irade 'asli kurucu iktidar' olarak adlandırılır. Bu durum hukuki bir süreklilik değil, hukuki bir kopuş (devrim niteliğinde bir eylem) olarak kabul edilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Anayasa hukukunda kurucu iktidarlar arasındaki 'hukuki bağlılık' ve 'süreklilik' ilişkisi.
Hints
1
Tali kurucu iktidarın 'bağlı' bir iktidar olduğunu, asli kurucu iktidarın ise 'sınırsız' olduğunu hatırlayın.
Practice More
1982 Anayasası'nın değiştirilemez maddelerinin hukuki niteliğini ve bu maddelere aykırı bir değişikliğin yargısal denetimini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s