Question

Difficulty: HardTürk-İslam Devletlerinde Toprak Sistemi ve Ekonomi

Büyük Selçuklu Devleti'nde mali denetimden sorumlu olan Müstevfi, hazırladığı bir bütçe raporunda şu üç farklı ekonomik başlığı analiz etmektedir:

I. Müslüman üreticilerin elde ettikleri tarımsal ürünün onda birini (1/101/10) vergi olarak devlete teslim etmeleri.
II. Seferler sonucunda ele geçirilen menkul değerlerin beşte birinin (1/51/5) devlet hazinesine (Beytülmal) aktarılması.
III. Mülkiyeti devlete ait olan arazilerin vergi gelirlerinin, ordu mensuplarına ve devlet görevlilerine hizmetleri karşılığında tahsis edilmesi.

Müstevfi'nin analiz ettiği bu başlıkların teknik karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Öşür - Ganimet - İktaAnswer
  2. B
    Haraç - Cizye - Vakıf
  3. C
    Öşür - Haraç - Mülk
  4. D
    Cizye - Ganimet - İkta
  5. E
    Haraç - Ganimet - Miri

Answer

Müstevfi'nin raporunda belirttiği terimler sırasıyla Öşür, Ganimet ve İkta kavramlarıdır.
Soru kökündeki birinci madde Müslüman çiftçiden alınan Öşür vergisini, ikinci madde savaş ganimetlerinin beşte birinin hazineye alınması kuralını (Ganimet/Humus), üçüncü madde ise Türk-İslam devletlerinde askeri ve sivil bürokrasinin finanse edilmesini sağlayan İkta sistemini tarif etmektedir. Bu üç tanım birleştiğinde doğru sıralama ortaya çıkmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncüldeki 'Müslüman üretici' ve '1/101/10 vergi' ifadelerini analiz edin.
Bu vergi türünün İslam hukukundaki karşılığı 'Öşür' vergisidir.
Öşür, Müslümanlardan alınan onda bir oranındaki ürün vergisidir.
2
İkinci öncüldeki 'seferler sonucunda elde edilen malların beşte biri' kuralını inceleyin.
Bu uygulama 'Ganimet' (Humus-i Şer'i) sistemidir.
İslam devletlerinde savaş ganimetlerinin beşte biri devlete bırakılır, geri kalanı askere dağıtılır.
3
Üçüncü öncüldeki 'hizmet karşılığı askere ve memura tahsis edilen arazi' tanımını değerlendirin.
Bu sistemin adı 'İkta' sistemidir.
İkta sistemi, mülkiyeti devlette kalmak kaydıyla vergi gelirlerinin maaş yerine görevlilere bırakılmasıdır.

Key Concept

Türk-İslam Devletlerinde Maliye ve Toprak Yönetimi (Müstevfi, Öşür, Ganimet, İkta)

Hints

1
Müstevfi'nin denetlediği ilk madde, vergi mükellefinin dini inancına göre (Müslüman) isimlendirilen bir toprak vergisidir.

Practice More

İkta sisteminin askeri faydalarının yanı sıra üretimin sürekliliği ve asayiş üzerindeki etkilerini inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question