Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye’nin yıllık ortalama indirgenmiş sıcaklık dağılışını gösteren bir izoterm haritası incelendiğinde, sıcaklık eğrilerinin enlemlere tam olarak uymadığı; özellikle kıyı kesimlerde kuzeye, iç kesimlerde ise güneye doğru belirgin sapmalar yaptığı görülmektedir.

Buna göre, indirgenmiş izoterm haritalarında sıcaklık eğrilerinin enlemlerden sapma göstererek bu şekilde kıvrılmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Denizellik ve karasallık etkileriAnswer
  2. B
    Bölgeler arasındaki yükselti farkları
  3. C
    Merkezlerin bulundukları boylam değerleri
  4. D
    Yıllık ortalama güneşlenme süreleri
  5. E
    Hâkim rüzgâr yönleri ve bakı etkisi

Answer

İndirgenmiş izoterm haritalarında eğrilerin enlemlerden sapmasının temel nedeni denizellik ve karasallık etkileridir.
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken tüm merkezlerin yükseltisi deniz seviyesine (00 metre) indirgenir. Bu durumda sıcaklık dağılışında yükseltinin etkisi ortadan kalkar. Normal şartlarda sıcaklıkların enleme bağlı olarak güneyden kuzeye düzenli azalması ve izotermlerin paralellere uygun uzanması beklenir. Ancak denizlerin ve karaların farklı ısınma özellikleri (denizellik ve karasallık), sıcaklık eğrilerinin kıyı çizgisine paralel veya zıt yönde bükülmesine neden olur.

Step-by-Step Solution

1
İndirgenmiş sıcaklık kavramını analiz et.
İndirgenmiş sıcaklıkta yükselti faktörü elenmiş, her yer 00 metre kabul edilmiştir.
Yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini dışarıda bırakarak diğer faktörleri görebilmek için bu yöntem kullanılır.
2
Eğrilerin enlemlerden sapma nedenini sorgula.
Eğer sadece enlem etkili olsaydı izotermler paralellere tam uyardı.
Enlem dışındaki özel konum faktörlerini aramak gerekir.
3
Kalan özel konum faktörlerini değerlendir.
Yükselti elendiğine göre geriye denizellik ve karasallık (kara-deniz dağılışı) kalır.
Denizlerin geç, karaların çabuk ısınıp soğuması izotermlerin kıyılarda ve iç kesimlerde farklı yönlere bükülmesine neden olur.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Denizellik-Karasallık İlişkisi

Hints

1
'İndirgenmiş' kelimesi, yükseltinin etkisinin formülle yok edildiği anlamına gelir.
2
Bir haritada yükselti elendiyse, geriye kalan en temel özel konum farkı deniz ve kara dağılışıdır.

Practice More

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkın en fazla olduğu bölgeyi (Doğu Anadolu) inceleyerek kavramı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question