Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Türkiye'de kıyıların şekillenmesinde epirojenik hareketler, deniz seviyesi değişimleri ve dağların kıyı çizgisine göre konumu etkili olmuştur. Bu faktörlerin etkileşimi sonucunda farklı bölgelerde Ria, Dalmaçya, Enine ve Boyuna gibi çeşitli kıyı tipleri gelişim göstermiştir.

Bu bilgiler ışığında, Türkiye'nin kıyı tipleri ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ria tipi kıyılar; eski akarsu vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşur, İstanbul ve Çanakkale boğazları ile Haliç bu tipin tipik örnekleridir.
  2. B
    Dalmaçya kıyı tipi; denize paralel uzanan dağ sıraları arasındaki vadilerin sular altında kalmasıyla oluşur, Kaş ile Finike arasındaki kıyı şeridinde görülür.
  3. C
    Enine kıyı tipi; dağların kıyıya dik uzandığı Ege kıyılarında görülür; bu kıyılarda girinti-çıkıntı fazla, kıta sahanlığı ise geniştir.
  4. D
    Boyuna kıyı tipi; dağların kıyıya paralel uzandığı Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında yaygındır; bu kıyılarda doğal liman sayısı az, kıyı ile iç kesim arası ulaşım zordur.
  5. Orta Karadeniz kıyılarında dağların kıyıdan uzaklaşması kıta sahanlığını daraltmış, bu durum Ria tipi kıyıların ve yüksek falez kuşaklarının oluşumuna zemin hazırlamıştır.Answer

Answer

Orta Karadeniz kıyıları ile ilgili verilen kıta sahanlığının dar olması ve Ria tipi kıyıların görülmesi ifadesi yanlıştır.
Orta Karadeniz bölümünde (Samsun çevresi) dağlar kıyı çizgisinin oldukça gerisinden başlar. Bu durum kıta sahanlığının (şelf alanı) daralmasına değil, aksine genişlemesine yol açar. Kıta sahanlığının geniş olduğu bu alanlarda dalga aşındırması (falez) zayıftır; bunun yerine akarsu biriktirmesi sonucu oluşan delta ovaları (Bafra ve Çarşamba) hakimdir. Ayrıca Ria tipi kıyılar Orta Karadeniz'de değil; İstanbul, Çanakkale boğazları ve Menteşe kıyılarında görülür.

Step-by-Step Solution

1
Kıyı tiplerinin tanımlarını kontrol et.
Ria (vadilerin su altında kalması), Dalmaçya (paralel dağların su altında kalması), Enine (dik uzanış) ve Boyuna (paralel uzanış) tanımları Türkiye gerçekleriyle örtüşmektedir.
Genel bilgilerin doğruluğunu teyit etmek.
2
Dağların konumu ile kıta sahanlığı (şelf) arasındaki ilişkiyi analiz et.
Dağların kıyıdan uzaklaştığı yerlerde (Orta Karadeniz, Ege) kıta sahanlığı genişler; dağların kıyıya çok yakın ve paralel olduğu yerlerde (Doğu ve Batı Karadeniz, Antalya çevresi) kıta sahanlığı dardır.
Yanlış seçeneği bilimsel gerekçeyle tespit etmek.
3
Orta Karadeniz'in yer şekillerini değerlendir.
Samsun ve çevresinde dağlar geride olduğu için kıta sahanlığı geniştir; bu da Bafra ve Çarşamba gibi geniş deltaların oluşmasını sağlarken falez oluşumunu zorlaştırır.
Hatalı bilginin kaynağını açıklamak.

Key Concept

Kıyı Tiplerinin Dağılışı ve Kıta Sahanlığı İlişkisi

Practice More

Türkiye'de görülmeyen kıyı tiplerini (Fiyort, Skayer vb.) ve nedenlerini (Matematik Konum) gözden geçirmek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question