Türkiye'de tarım arazilerinin kullanımında "optimum arazi kullanımı" ve "karşılaştırmalı üstünlük" ilkeleri gereği, bazı sanayi bitkilerinin ekim alanları doğal ve beşerî faktörlerin senteziyle sınırlandırılmaktadır. Bu sınırlandırmalar; ürünün ekolojik isteklerinden kalite standartlarına, lojistik maliyetlerinden uluslararası güvenlik protokollerine kadar geniş bir yelpazeye yayılmaktadır.
Buna göre, aşağıdaki sanayi bitkileri ve üretimini yönlendiren/sınırlayan temel faktör eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- AŞeker Pancarı: Hasat sonrası ağırlığının fazla olması ve hızla şeker kaybetmesi nedeniyle, üretim alanlarının mutlaka işleme tesislerinin (fabrikaların) çevresinde yoğunlaşması.
- BHaşhaş: Birleşmiş Milletler denetimindeki uluslararası protokoller ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele kapsamında, sadece devletin izin verdiği sınırlı alanlarda ve lisanslı çiftçilerce üretilmesi.
- Tütün: Toprak seçiciliği ve besin ihtiyacı çok yüksek bir bitki olduğu için sadece mineralce zengin alüvyal taban arazilerde, yüksek ihracat kalitesi yakalamak amacıyla ekiminin teşvik edilmesi.Answer
- DPamuk: Yetişme döneminde yüksek nem ve su, olgunlaşma (hasat) döneminde ise mutlak kuraklık ve yüksek ısı istemesi nedeniyle, yaz yağışı alan Karadeniz kıyı kuşağında üretiminin yapılamaması.
- EÇay: Bol ve düzenli yağışın yanı sıra kireçsiz, asidik karakterli toprak yapısına ihtiyaç duyulması nedeniyle, bu ekolojik koşulların sağlandığı Doğu Karadeniz mikroklimal kuşağına hapsolması.
Answer
Tütünün toprak seçiciliğinin yüksek olduğu ve verimli alüvyal taban arazilerde üretiminin teşvik edildiği bilgisi yanlıştır; aksine tütün kıraç arazilerde daha kaliteli yetişir ve devlet bu alanları tercih eder.
Tütün, toprak seçiciliği oldukça düşük olan ve zayıf arazilerde bile yetişebilen bir bitkidir. Ancak Türkiye'de tütün ekim alanlarının devlet tarafından kontrol edilmesinin temel nedeni 'Kalite'dir. Verimli taban arazilerde (alüvyal ovalar) yetişen tütünlerin aroması düşer ve yaprak yapısı bozulur; bu yüzden ihracat değeri olan yüksek kaliteli tütünler kıraç yamaç arazilerde yetiştirilmektedir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tarımsal Üretimde Kalite ve Toprak İlişkisi (Tütün Örneği)
Hints
1
Şeker pancarı gibi ürünlerde fabrikanın yerini hammadde belirlerken, tütünde ekim alanını 'kalite' belirler.
2
Bir bitkinin 'her yerde yetişebilmesi' ile 'her yerde kaliteli yetişmesi' arasındaki farkı düşünün.
3
Tütün taban arazilerde (ovalarda) yetiştiğinde yaprakları çok büyür ancak aroması (kokusu) zayıflar, bu da dış pazar değerini düşürür.
Practice More
İntensif (modern) tarım yöntemlerinin uygulandığı ürünlerde (mısır, ayçiçeği vb.) sulamanın bölgesel üretim liderliğini nasıl değiştirdiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s