Examkin

Question

Difficulty: HardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Resmî yazışmalarda, akademik raporlarda ve kamu personeli yönetim süreçlerinde dilin kurallara uygun kullanımı, kurumsal ciddiyetin ve iletişimin niteliği açısından temel bir ölçüttür. Özellikle birleşik kelimelerin yazımında, sözcüklerin anlamını koruyup korumaması veya belli eklerle kalıplaşması gibi hususlar dikkate alınmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Stratejik planlama toplantısında alınan kararların yanı sıra, birimlerin gelecek yılki bütçe talepleri de değerlendirildi.
  2. B
    Kurumun yayımladığı yeni hizmet içi eğitim rehberinin ön söz metni, genel müdür tarafından bizzat kaleme alındı.
  3. Proje ekibi, sahadan gelen sıradışı verileri analiz ederek bölgedeki yatırım olanaklarını içeren bir rapor hazırladı.Answer
  4. D
    Yöneticilerin kriz anlarında sağduyu ile hareket etmesi, kurumsal risklerin minimize edilmesinde hayati bir önem taşır.
  5. E
    Mülakat aşamasına geçmeye hak kazanan adayların öz geçmiş belgeleri, ilgili komisyon tarafından titizlikle incelenmektedir.

Answer

Seçenekler arasında yazım yanlışı yapılan cümle, "sıra dışı" ifadesinin bitişik yazıldığı seçenektir.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre 'dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu doğrultuda 'sıra dışı' ifadesinin de ayrı yazılması gerekirken cümlede 'sıradışı' şeklinde bitişik kullanılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde yer alan birleşik kelimeleri tespit etme
Tespit edilen kelimeler: yanı sıra, ön söz, sıradışı, sağduyu, öz geçmiş.
Yazım yanlışını bulmak için öncelikle birleşik yapıdaki sözcüklerin belirlenmesi gerekir.
2
Dış, iç ve sıra sözcükleriyle kurulan kelimelerin kuralını uygulama
"Yanı sıra" doğru yazılmışken, "sıradışı" kelimesi yanlış yazılmıştır (ayrı olmalıydı).
Türkçede dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır.
3
Ön ve öz sözcükleriyle kurulan yapıları kontrol etme
"Ön söz" ve "öz geçmiş" ifadelerinin ayrı yazılarak doğru kullanıldığı görülür.
Bu tür belirleyici sözcüklerle kurulan isim tamlaması yapısındaki birleşik kelimeler genellikle ayrı yazılır.
4
Kalıplaşmış yapıları kontrol etme
"Sağduyu" kelimesinin gelenekleşmiş olarak bitişik yazıldığı teyit edilir.
Anlamca kaynaşmış ve kalıplaşmış bazı birleşik kelimeler kural dışı olarak bitişik yazılır.

Key Concept

Dış, iç ve sıra sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması kuralı.

Hints

1
Cümlelerdeki 'iç, dış, sıra' sözcükleriyle biten birleşik kelimelere odaklanın.
2
'Ön söz', 'öz geçmiş' ve 'sıra dışı' kelimelerinin TDK'ye göre nasıl yazıldığını hatırlayın; bu kelimelerin her üçü de aynı yazım mantığına sahiptir.
3
'Sıra dışı' kelimesi, tıpkı 'yanı sıra' veya 'hafta içi' gibi ayrı yazılması gereken bir yapıdır.

Practice More

Benzer şekilde 'olağan dışı', 'yurt içi' ve 'peşi sıra' kelimelerinin yazımını inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kelimenin ayrı mı bitişik mi yazılacağını anlamak için TDK'nin 'Dış, İç, Sıra' kuralını ezberlemek en güvenli yoldur: Bu üç kelimeyle biten birleşikler (sıra dışı, hafta içi, ardı sıra vb.) her zaman ayrı yazılır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic