Question

Difficulty: MediumHukuk Sistemi

Klasik Dönem Osmanlı hukuk düzeninde yargı yetkisinin kullanımı ve hukuk bürokrasisinin yapılandırılmasına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir bilgidir?

  1. Kazasker; Divan-ı Hümayun'da askeri ve idari davalara bakmakla görevli olup aynı zamanda kadı ve müderrislerin atama, terfi ve görevden alma işlemlerini yürütür.Answer
  2. B
    Şeyhülislam; yargı hiyerarşisinin en üstünde yer alan bir hakim olarak mahkemelerden çıkan kararları şer'i açıdan denetleyip onaylayan nihai yargı mercidir.
  3. C
    Nişancı; örfi hukukun kurucusu kabul edilir ve padişah adına çıkardığı fermanları İslam hukukuna uyarlayarak müstakil şer'i yasalar haline getirir.
  4. D
    Kadılar; sadece başkentte görev yapan üst düzey hukukçular olup taşradaki yargı işlerini mülki amir sıfatıyla beylerbeyleri ve sancakbeylerine devretmişlerdir.
  5. E
    Reisülküttab; ilmiye sınıfının adli denetçisi olarak görev yapar ve divan toplantılarında şer'i mahkemelerin işleyişine dair raporlar sunar.

Answer

Kazaskerlerin Divan-ı Hümayun'da askeri/idari davalara bakması ve ilmiye sınıfının atamalarını gerçekleştirmesi.
Doğru ifadeye göre Kazasker, Osmanlı hukuk sisteminde hem en üst düzey askeri yargıçtır hem de ilmiye sınıfının (kadı ve müderrisler) atama, terfi ve özlük haklarını yöneten idari bir amirdir.

Step-by-Step Solution

1
Hukuk görevlilerinin sınıflarını belirle.
Kazasker, Şeyhülislam ve Kadı 'İlmiye' sınıfına; Nişancı ve Reisülküttab ise 'Kalemiye' sınıfına dahildir.
Osmanlı hukuk sistemini anlamak için görevlilerin sınıflarını ve temel yetkilerini ayırt etmek gerekir.
2
Görevlilerin 'Kaza' (Yargı) ve 'İfta' (Fetva) yetkilerini analiz et.
Kadı ve Kazasker 'kaza' (karar verme) yetkisine sahipken, Şeyhülislam sadece 'ifta' (görüş bildirme) yetkisine sahiptir.
Osmanlı'da yargılama yapanlarla dini görüş bildirenler birbirlerinden ayrı tutulmuştur.
3
Kazasker'in çift yönlü görevini doğrula.
Kazasker hem Divan'da hakimlik yapar hem de yargı sisteminin personel müdürü (atama yetkilisi) gibi çalışır.
Kazaskerlik makamı, yargı ve eğitim bürokrasisinin yönetim merkezidir.

Key Concept

Osmanlı Hukukunda İlmiye Sınıfı ve Yargı Hiyerarşisi

Hints

1
Osmanlı'da yargı işlerinden sorumlu olan sınıf 'İlmiye' sınıfıdır. Seçeneklerdeki görevlilerin hangi sınıfa dahil olduğunu düşünün.
2
Divan-ı Hümayun'da hukuk işlerini yürüten ve atama yetkisi olan tek bir makam vardır; bu makam kadıların amiri konumundadır.
3
Şeyhülislam fetva verir, Kadı hüküm verir; ancak Kazasker hem hüküm verir hem de diğer kadıları atar.

Practice More

Osmanlı hukukundaki 'Kadi'nin sadece bir yargıç değil, aynı zamanda belediye başkanı ve noter gibi görevleri olduğunu hatırlamak konuyu pekiştirir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question