Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kırsal Yerleşmeler ve Yerleşme Dokuları

Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu üzerinde doğal çevre faktörleri belirleyici bir rol oynamaktadır. Bir araştırmacı yaptığı saha çalışmalarında şu iki farklı yerleşme dokusunu gözlemlemiştir:

1.1. Tip: Su kaynaklarının her yerde bulunabildiği, ancak yer şekillerinin oldukça engebeli olması nedeniyle konutların birbirinden uzak ve yamaçlara serpilmiş şekilde inşa edildiği görülür.
2.2. Tip: Su kaynaklarının kısıtlı, yer şekillerinin ise sade (düz) olması nedeniyle konutların mevcut su kaynaklarının etrafında birbirine yakın ve sık bir düzende toplandığı görülür.

Buna göre, gözlemlenen bu yerleşme dokuları ve en yaygın görüldüğü coğrafi bölgeler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    1. Tip: Toplu Yerleşme - İç Anadolu; 2. Tip: Dağınık Yerleşme - Karadeniz
  2. 1. Tip: Dağınık Yerleşme - Karadeniz; 2. Tip: Toplu Yerleşme - İç AnadoluAnswer
  3. C
    1. Tip: Çizgisel Yerleşme - Ege; 2. Tip: Dağınık Yerleşme - Marmara
  4. D
    1. Tip: Dağınık Yerleşme - Güneydoğu Anadolu; 2. Tip: Toplu Yerleşme - Doğu Anadolu
  5. E
    1. Tip: Toplu Yerleşme - Akdeniz; 2. Tip: Çizgisel Yerleşme - Karadeniz

Answer

1. Tip: Dağınık Yerleşme - Karadeniz; 2. Tip: Toplu Yerleşme - İç Anadolu şeklinde yapılan eşleştirme doğrudur.
Doğru yanıt olan seçenek, dağınık yerleşmenin nedenini (bol su, engebeli arazi) ve görüldüğü bölgeyi (Karadeniz) doğru tanımlamış; aynı zamanda toplu yerleşmenin nedenini (su azlığı, düz arazi) ve görüldüğü bölgeyi (İç Anadolu) doğru eşleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci tipin özelliklerini analiz etme
Su bol ve arazi engebeli ise evler birbirinden uzak kurulur, bu 'Dağınık Yerleşme'dir.
Su her yerde olduğu için insanların su başında toplanma zorunluluğu yoktur, engebe ise evlerin bir arada olmasını zorlaştırır.
2
İkinci tipin özelliklerini analiz etme
Su kısıtlı ve arazi düz ise evler su kaynağı başında birikir, bu 'Toplu Yerleşme'dir.
İnsanlar hayati ihtiyaç olan suya yakın olmak için aynı noktada kümelenir.
3
Bölgelerle eşleştirme
Dağınık yerleşme en çok Karadeniz'de, toplu yerleşme ise en çok İç ve Güneydoğu Anadolu'da görülür.
Karadeniz'in her mevsim yağışlı ve dağlık olması ile İç Anadolu'nun kurak ve düz olması bu sonucun temel nedenidir.

Key Concept

Yerleşme dokusunda su ve yer şekilleri etkileşimi

Hints

1
Su her yerde varsa insanların bir arada toplanmasına gerek kalır mı?
2
Engebeli Karadeniz köylerinde evlerin neden birbirinden çok uzak olduğunu düşünün.
3
Düz bir arazide (örneğin Konya'da) insanların tek bir kuyunun etrafına ev yapması hangi yerleşme dokusunu oluşturur?

Practice More

Türkiye'deki geçici ve kalıcı köy altı yerleşmelerinin ekonomik faaliyetlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question