Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Türkiye'de kentsel yerleşmelerin büyüme hızları ve etki alanlarının genişliği, sahip oldukları fonksiyonel özelliklerle yakından ilişkilidir. Bazı şehirlerin gelişiminde sanayi tesisleri veya yeraltı kaynakları temel faktör iken; bazı şehirler, sanayi faaliyetlerinin sınırlı kalmasına rağmen idari, askeri, eğitim ve ticari hizmetlerin yoğunlaşmasıyla çevresindeki geniş bir alan için merkez olma özelliği kazanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki kentsel yerleşmelerden hangisi yukarıda belirtilen hizmet sektörüne dayalı "bölgesel merkez" fonksiyonu ile diğerlerinden ayrılır?

  1. ErzurumAnswer
  2. B
    İskenderun
  3. C
    Batman
  4. D
    Karabük
  5. E
    Soma

Answer

Erzurum şehri, Doğu Anadolu Bölgesi'nin idari, askeri ve eğitim merkezi olma özellikleriyle çevresindeki illere hizmet veren bölgesel bir merkez fonksiyonuna sahiptir.
Erzurum, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan ve sanayi tesislerinin yoğunluğu bakımından batıdaki illere göre geride olsa da; bölgenin en büyük eğitim merkezi (Atatürk Üniversitesi), askeri karargah merkezi ve idari bölge müdürlüklerini barındırması sebebiyle 'bölgesel hizmet merkezi' tanımına en uygun örnektir. Bu tür şehirlerin etki alanı, sundukları hizmetlerin çeşitliliği sayesinde geniştir.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin fonksiyonel özelliklerini analiz etme
İskenderun ve Karabük sanayi, Batman ve Soma maden/enerji odaklı şehirlerdir.
Soruda istenen 'hizmet sektörü odaklı bölgesel merkez' tanımına uymayan seçenekleri elemek gerekir.
2
Erzurum'un ekonomik ve sosyal yapısını değerlendirme
Erzurum'da sanayinin payı düşük, ancak kamu hizmetleri (üniversite, ordu komutanlığı, bölge müdürlükleri) ve ticaretin payı yüksektir.
Şehrin çevresindeki Kars, Ardahan, Ağrı ve Erzincan gibi iller için bir çekim ve hizmet odağı olduğunu teyit etmek için bu değerlendirme gereklidir.
3
Kentsel gelişim faktörlerini karşılaştırma
Erzurum, tipik bir 'Bölge Merkezi' fonksiyonu gösterirken diğer seçenekler 'Uzmanlaşmış Fonksiyon' (sanayi/maden) gösterir.
En uygun örneğin hangisi olduğunu belirlemek için fonksiyonel ayrım netleştirilmelidir.

Key Concept

Şehirlerin Fonksiyonel Sınıflandırması (Bölgesel Hizmet Merkezleri)

Hints

1
Şehirleri sanayi mi yoksa hizmet (eğitim, askeriye, idare) mi geliştirmiş diye düşünün.
2
Doğu Anadolu Bölgesi'nin en büyük hizmet ve ulaşım odağı olan ili hatırlayın.
3
Batman ve Soma maden, Karabük ve İskenderun sanayi fonksiyonuyla bilinir.

Practice More

Türkiye'deki diğer 'Bölgesel Merkez' özelliği taşıyan şehirleri (örneğin; Diyarbakır, Kayseri) inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question