Question

Difficulty: HardBâb-ı Âli Baskını

Osmanlı Devleti'nin II. Balkan Savaşı'nda yaşadığı ağır mağlubiyetler ve Londra Konferansı'nda Edirne'nin Bulgarlara bırakılacağı yönündeki diplomatik baskılar, başkentte büyük bir huzursuzluğa yol açmıştır. Bu siyasi atmosferde, 2323 Ocak 19131913 tarihinde İttihat ve Terakki liderleri tarafından gerçekleştirilen Bâb-ı Âli Baskını ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?

  1. A
    Darbenin temel gerekçesi olarak Kâmil Paşa hükümetinin Edirne'yi Bulgarlara teslim edeceği iddiası kullanılmıştır.
  2. B
    Olay neticesinde Hürriyet ve İtilaf Fırkası'na yakınlığıyla bilinen Kâmil Paşa kabinesi silah zoruyla istifa ettirilmiştir.
  3. C
    Baskın sonrası kurulan yeni hükümetin başına, İttihat ve Terakki'nin de desteklediği Mahmud Şevket Paşa getirilmiştir.
  4. D
    Türk siyasi tarihinde modern anlamda ordunun sivil hükümete müdahale ederek kabine değişikliğine yol açtığı ilk hükümet darbesidir.
  5. Olayın temel amacı, mevcut anayasal monarşi düzenini yıkarak cumhuriyet rejimine geçişi sağlamaktır.Answer

Answer

Bâb-ı Âli Baskını'nın temel amacının anayasal monarşiyi yıkarak cumhuriyet rejimine geçmek olduğu yönündeki ifade savunulamaz.
Bâb-ı Âli Baskını, Osmanlı siyasi tarihinde gerçekleşen bir hükümet darbesidir. Bu olayda padişah değiştirilmemiş, meşrutiyet rejimi sona erdirilmemiş veya cumhuriyet ilanı gibi bir amaç güdülmemiştir. Sadece yürütme organı olan kabine (hükümet), silah zoruyla değiştirilerek İttihat ve Terakki'nin yönetimde mutlak hakimiyeti sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini belirlemek.
Bâb-ı Âli Baskını'nın bir 'hükümet darbesi' (coup d'état) olduğu, bir rejim değişikliği hareketi olmadığı saptanır.
Olay sırasında padişah VV. Mehmed Reşad tahtında kalmış ve Kanun-i Esasi yürürlükte kalmaya devam etmiştir.
2
Dönemin siyasi aktörlerini ve hükümet değişikliğini analiz etmek.
Kâmil Paşa hükümetinin gidip yerine Mahmud Şevket Paşa'nın geldiği doğrulanır.
İttihat ve Terakki, Balkan Savaşı'ndaki başarısızlıktan sorumlu tuttukları mevcut kabineyi devirerek yönetimi ele almıştır.
3
Darbeye sunulan meşruiyet gerekçesini incelemek.
Londra Konferansı ve Edirne'nin Bulgarlara verilmesi endişesinin temel propaganda aracı olduğu görülür.
İttihatçılar, Edirne'nin kaybedileceği korkusunu darbenin toplumsal ve askeri zemini için kullanmışlardır.

Key Concept

Bâb-ı Âli Baskını: Hükümet Darbesi vs. Rejim Değişikliği Ayrımı

Alternative Method

Olayı analiz ederken 'Padişah değişti mi?' ve 'Rejim (Sistem) değişti mi?' sorularını sormak, bunun bir hükümet darbesi olduğunu anlamayı kolaylaştırır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question