Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'de nüfusun dağılışı üzerinde doğal ve beşerî faktörlerin etkisi bölgelere göre farklılık gösterir. Bu durum, aritmetik ve fizyolojik nüfus yoğunluklarının merkezler arasında çeşitlenmesine neden olur.

- I. Merkez: Toplam nüfusun fazla ve yüz ölçümünün dar olmasına bağlı olarak aritmetik nüfus yoğunluğu çok yüksektir; sanayileşme nedeniyle fizyolojik nüfus yoğunluğu da en yüksek seviyelerdedir.
- II. Merkez: Yer şekillerinin engebeli ve dağlık olması nedeniyle toplam nüfusu azdır, bu yüzden aritmetik nüfus yoğunluğu düşüktür. Ancak tarım alanlarının çok kısıtlı olması nedeniyle fizyolojik nüfus yoğunluğu oldukça yüksektir.

Buna göre, özellikleri verilen merkezler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. I: İstanbul - II: HakkâriAnswer
  2. B
    I: Konya - II: Şanlıurfa
  3. C
    I: İzmir - II: Adana
  4. D
    I: Ankara - II: Antalya
  5. E
    I: Kocaeli - II: Mersin

Answer

İlk merkezin İstanbul, ikinci merkezin ise Hakkâri olduğu seçenek doğrudur.
Verilen bilgilere göre, bir merkezde aritmetik yoğunluk düşükken fizyolojik yoğunluğun yüksek olması, o yerin dağlık ve engebeli olduğu için tarım arazilerinin çok dar olduğunu gösterir. Hakkâri bu tanıma tam uyan bir örnektir. İstanbul ise her iki yoğunluk türünde de Türkiye'nin en yüksek değerlerine sahip merkezidir.

Step-by-Step Solution

1
Aritmetik Nüfus Yoğunluğu (ANY) formülünü analiz et.
ANY=Toplam Nu¨fusYu¨O¨lc¸u¨mu¨ANY = \frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Yüz Ölçümü}}
Bir yerin toplam nüfusu ile yüz ölçümü arasındaki ilişkiyi anlamak için temel ölçüttür.
2
Fizyolojik Nüfus Yoğunluğu (FNY) formülünü analiz et.
FNY=Toplam Nu¨fusTarım AlanlarıFNY = \frac{\text{Toplam Nüfus}}{\text{Tarım Alanları}}
Nüfusun beslenme potansiyelini ve tarım arazilerinin kısıtlılığını ölçmek için kullanılır.
3
I. Merkezi değerlendir.
Sanayi ve ticaretin merkezi olan İstanbul'da hem nüfusun aşırı fazlalığı hem de yüz ölçümünün küçüklüğü her iki yoğunluğu da Türkiye ortalamasının üzerine çıkarır.
Yüksek ANY ve FNY sanayileşmiş dar alanların özelliğidir.
4
II. Merkezi değerlendir.
Hakkâri, dağlık yapısı nedeniyle tarım arazilerinin en kısıtlı olduğu illerdendir. Toplam nüfusu az olsa da bu paydanın küçüklüğü FNY değerini yükseltir.
Düşük ANY ile yüksek FNY arasındaki fark, yer şekillerinin engebeli ve tarım arazilerinin dar olduğunu kanıtlar.

Key Concept

Nüfus yoğunluk türlerinin yer şekilleri ve ekonomik faaliyetlerle ilişkisi

Hints

1
Fizyolojik nüfus yoğunluğunun paydasında 'tarım arazileri' bulunur; tarım arazisi ne kadar darsa yoğunluk o kadar yüksek çıkar.
2
Hakkâri ve Rize gibi iller dağlık oldukları için tarım arazileri çok dardır, bu da fizyolojik yoğunluğu artırır.

Practice More

Tarımsal nüfus yoğunluğu ile fizyolojik nüfus yoğunluğu arasındaki farkları ve bunların yer şekilleriyle olan korelasyonunu tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question