Aşağıdaki rüzgar frekans gülü, Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamacında (Karadeniz kıyı kuşağı) yer alan bir merkeze aittir. Hakim rüzgar yönünün kuzey ve güney doğrultulu olduğu bu merkezde; kış mevsiminde güneyden esen rüzgarların hava sıcaklığını birden artırdığı, bağıl nemi düşürerek kurutucu bir etki yaptığı gözlemlenmiştir.
Normalde güney sektörlü rüzgarların sıcaklığı artırması enlem etkisiyle (matematik konum) açıklanırken, bu merkezdeki ekstrem ısınma karakteri yerel faktörlere dayanmaktadır.
Buna göre, söz konusu merkezde bu iklim olayına yol açan rüzgar ve bu durumun temel nedeni aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- ALodos - Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması nedeniyle sıcak hava taşıması
- Fön - Bir dağ yamacı boyunca alçalan hava kütlesinin her metrede ısınmasıAnswer
- CSamyeli - Çöl üzerinden gelen sıcak ve kuru hava kütlesinin bölgeye ulaşması
- DPoyraz - Kuzeydoğu yönünden gelen nemli havanın dağları aşarken fönleşmesi
- EKıble - Akdeniz üzerinden gelen nemli havanın etkisiyle kış ılıklığının yaşanması
Answer
Bir dağ yamacı boyunca alçalan hava kütlesinin sürtünme etkisiyle ısınması sonucu oluşan Fön rüzgarı
Doğu Karadeniz kıyı kuşağında kışın görülen ani sıcaklık artışları, güneyden (dağlık kütleden) gelen hava kütlelerinin yamaç aşağı inerken adyabatik olarak ısınması (Fön etkisi) ile gerçekleşir. Normal şartlarda her metrede değişmesi gereken sıcaklık, Fön etkisindeki alçalan havada sürtünme nedeniyle her metrede artar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Fön Rüzgarları ve Özel Konum Etkisi
Hints
1
Türkiye'de 'Kayıp Sakal' şifresindeki güney rüzgarları (Samyeli, Kıble, Lodos) sıcaklığı artırır; ancak dağ aşan rüzgarın ekstra ısınma özelliğini hatırla.
Practice More
Rüzgar frekans güllerinin yer şekillerine göre nasıl şekillendiğini (örneğin boğazlarda rüzgarın yönü) inceleyerek hakim rüzgar yönü kavramını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s