Question

Difficulty: EasyTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin deniz seviyesine indirgenmiş yıllık ortalama sıcaklık haritası incelendiğinde, izoterm (eş sıcaklık) eğrilerinin tam olarak enlemlere paralel uzanmadığı, kıyı ve iç kesimlerde kuzeye veya güneye doğru sapmalar yaptığı görülür. Haritalarda görülen bu sapmaların temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Denizellik ve karasallık etkisinin bölgeden bölgeye farklılık göstermesiAnswer
  2. B
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin belirgin şekilde artması
  3. C
    Dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusunun değişmesi
  4. D
    Enlem etkisine bağlı olarak kuzeye doğru güneş ışınlarının açısının daralması
  5. E
    Bitki örtüsünün iç kesimlerde cılızlaşarak bozkıra dönüşmesi

Answer

İzoterm eğrilerinin sapma yapmasının temel nedeni denizellik ve karasallık etkisidir.
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken Türkiye'deki her yer 00 metre kabul edildiğinden yükseltinin etkisi elenmiş olur. Bu durumda izoterm eğrilerinin enlemlere tam paralel gitmesini engelleyen ve kıvrımlar yapmasına (sapmalara) neden olan temel faktör, denizlerin ve karaların farklı ısınma özelliklerinden kaynaklanan denizellik ve karasallık etkisidir.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Analizi
İndirgenmiş sıcaklık, bir merkezin yükseltisinin 00 metre (deniz seviyesi) kabul edilerek hesaplanan sıcaklığıdır.
Yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisini eleyerek diğer faktörleri görebilmek için bu yöntem kullanılır.
2
Faktör Eleme
Harita 'indirgenmiş' olduğu için yükselti faktörü cevap şıklarından elenmelidir.
Tanım gereği indirgenmiş haritalarda yükseltinin etkisi yoktur.
3
Neden-Sonuç İlişkisi Kurma
İzotermler enleme paralel gitmiyorsa, enlem dışındaki özel konum faktörleri (denizellik-karasallık) etkilidir.
Kara ve denizlerin farklı ısınma ve soğuma özellikleri, aynı enlemdeki noktaların farklı sıcaklıkta olmasına ve eğrilerin kavis yapmasına yol açar.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Özel Konum İlişkisi

Hints

1
'İndirgenmiş' kelimesi görüldüğünde yükselti faktörünü hemen eleyin.
2
Aynı enlem üzerindeki iki noktanın sıcaklığı farklıysa, bu durum enlemle açıklanamaz.
3
Eğrilerin kıvrılması, karaların denizlere göre daha çabuk ısınıp daha çabuk soğumasından kaynaklanır.

Practice More

İndirgenmiş sıcaklık ile gerçek sıcaklık arasındaki farkın en fazla olduğu ili (yükseltisi en fazla olanı) bularak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question