1930'lu yıllarda Almanya'nın Ren bölgesini silahlandırması ve İtalya'nın Habeşistan'ı işgali gibi revizyonist adımlar, Lozan'daki Boğazlar rejiminin Türkiye için bir güvenlik açığı oluşturduğunu kanıtlamıştır. Bu gelişmeler üzerine 20 Temmuz 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar rejimi Türkiye'nin lehine köklü bir değişikliğe uğramıştır.
Sözleşmenin hükümleri ve uluslararası hukuk ilkeleri çerçevesinde, Montrö ile getirilen yeni düzenlemeler hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun hukuki varlığı dondurulmuş, ancak Boğazların dünya barışına hizmet etmesi amacıyla komisyonun idari yetkileri Milletler Cemiyeti'ne bağlı bir kurula devredilmiştir.Answer
- BLozan Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan ve Boğazların her iki yakasında bulunan 15 kilometrelik askerden arındırılmış bölgeler kaldırılarak Türkiye'ye bu alanları silahlandırma ve tahkim etme hakkı tanınmıştır.
- CKaradeniz'e kıyıdaş olmayan devletlerin savaş gemileri için toplam tonajın 45.000 tonu geçemeyeceği ve bu gemilerin Karadeniz'de kalış süresinin 21 günle sınırlı tutulacağı hükme bağlanmıştır.
- DTürkiye’nin henüz bir savaşa girmemiş olsa dahi, kendisini yakın bir savaş tehdidi altında hissetmesi durumunda Boğazları yabancı savaş gemilerine kapatma yetkisi uluslararası hukukça tanınmıştır.
- ETicaret gemilerinin barış zamanında tam geçiş serbestisi ilkesi korunmuş, ancak Türkiye'ye bu geçişler sırasında sağlık rüsumu ve fener ücreti gibi teknik bedelleri tahsil etme yetkisi verilmiştir.
Answer
Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun yetkilerinin Milletler Cemiyeti'ne bağlı bir kurula devredildiği ifadesi yanlıştır; komisyon tamamen lağvedilmiştir.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun yetkilerinin bir başka kurula (Milletler Cemiyeti teknik heyeti vb.) devredilmesi söz konusu değildir. Komisyonun varlığı tamamen sona erdirilmiş ve yetkileri doğrudan Türkiye'ye devredilmiştir. Bu durum Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki mutlak egemenliğini tescil etmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Tam Egemenlik ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun Kaldırılması
Hints
1
Lozan ve Montrö arasındaki en temel fark, Boğazları yöneten 'otorite'nin kim olduğudur.
Practice More
Türkiye'nin Montrö'deki kazanımlarını Misak-ı Milli hedefleriyle ilişkilendirerek analiz ediniz.
Estimated Time:2m 0s